SUN’IY INTELLEKT SIYOSIY INSTITUTLAR TRANSFORMATSIYASINING YANGI OMILI SIFATIDA: NEO-INSTITUTSIONAL TAHLIL

Authors

  • Abdulxamidov Abdulxamid Abdulnosir o‘g‘li Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: sun’iy intellekt, siyosiy institutlar, neo-institutsionalizm, raqamli boshqaruv, siyosiy transformatsiya., Keywords: artificial intelligence, political institutions, neo-institutionalism, digital governance, political transformation., Ключевые слова: искусственный интеллект, политические институты, неоинституционализм, цифровое управление, институциональная трансформация.

Abstract

Annotatsiya. Mazkur maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining zamonaviy siyosiy institutlar faoliyati va ularning transformatsiyasiga ko‘rsatayotgan ta’siri neo-institutsional yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda rasmiy va norasmiy institutlar, aktorlar (inglizcha: actors, ba’zan stakeholders - bu ijtimoiy, siyosiy yoki institutsional jarayonlarda faol ishtirok etuvchi va qarorlar qabul qilishga ta’sir ko‘rsatuvchi subyektlarni anglatadi) manfaatlari, tranzaksion xarajatlar hamda institutsional moslashuv mexanizmlari SI kontekstida qayta talqin etiladi. Davlat boshqaruvi, siyosiy qaror qabul qilish, jamoatchilik bilan muloqot va siyosiy legitimlik sohalarida SI ning roli empirik misollar va xalqaro hisobotlar asosida ochib beriladi. Maqola sun’iy intellektni siyosiy institutlar evolyutsiyasining mustaqil va tizimli omili sifatida ilmiy asoslashga xizmat qiladi.

Abstract. This article analyzes the impact of artificial intelligence technologies on the transformation of contemporary political institutions through the lens of neo-institutional theory. The study reinterprets formal and informal institutions, actors’ interests, transaction costs, and mechanisms of institutional adaptation in the context of AI development. The role of AI in public administration, political decision-making, citizen–state interaction, and political legitimacy is examined using empirical examples and international analytical reports. The article substantiates artificial intelligence as an independent and systemic factor in the evolution of political institutions.

Аннотация. В статье рассматривается влияние технологий искусственного интеллекта на трансформацию современных политических институтов с позиций неоинституционального анализа. В рамках исследования переосмысливаются формальные и неформальные институты, интересы акторов, транзакционные издержки и механизмы институциональной адаптации в условиях цифровизации. На основе международных отчетов и эмпирических данных анализируется роль искусственного интеллекта в государственном управлении, процессе принятия политических решений и формировании политической легитимности. Обосновывается тезис о том, что искусственный интеллект выступает самостоятельным фактором институциональных изменений.

Published

2026-02-10