ELEKTRON POCHTA. CMTP VA POP PROTOKOLLARI, MIME POCHTAFORMATI O’RGANISH VA U BILAN ISHLASH
Keywords:
Kalit so‘zlar: SMTP, POP3, MIME, Base64 kodlash, STARTTLS, S/MIME, DKIM, RFC standartlari, elektron pochta header, multipart struktura.Abstract
Elektron pochta (e-mail) zamonaviy axborot jamiyatining asosiy aloqa kanali bo‘lib, uning ishlashi SMTP (Simple Mail Transfer Protocol), POP3 (Post Office Protocol version 3) va MIME (Multipurpose Internet Mail Extensions) standartlariga asoslanadi. Ushbu maqola protokollarning ilmiy-matematik asoslarini (RFC 5321, RFC 1939, RFC 2045–2049), paket almashinuvi jarayonini, state machine modellari, kodlash algoritmlari (Base64, Quoted-Printable), sinxronizatsiya, xavfsizlik mexanizmlari (STARTTLS, S/MIME, DKIM/SPF/DMARC) va dasturiy amaliyotni (Python smtplib/poplib/email, JavaMail) chuqur ilmiy jihatdan yoritadi. Qo‘shimcha ravishda SMTP va POP3 ning cheklovlari, IMAP bilan solishtirish, zamonaviy muammolar (spam, phishing, quantum xavfi) va kelajak istiqbollari (E2EE, AI-filtrlar) tahlil qilinadi. Maqola tarmoq protokollari, axborot xavfsizligi va dasturlash sohasidagi tadqiqotchilar, muhandislar va talabalar uchun mo‘ljallangan.
