MUMTOZ SHERIYATDA AYOL SHOIRALARIMIZNING O’RNI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Nodira, Uvaysiy, Dilshodi Barno, Anbar Otin, Qo‘qon adabiy muhiti, g‘azal, aruz, badiiy san’atlar, gender she’riyat, mumtoz adabiyot.Abstract
O‘zbek mumtoz she’riyatida ayol ijodkorlarning roli XIX asr boshlarida, ayniqsa Qo‘qon xonligining adabiy muhitida keskin kuchaygan. Ushbu maqola Nodira, Uvaysiy (Jahon otin), Dilshodi Barno, Anbar Otin va Mahzuna kabi shoiralarning hayoti, ijodiy merosi, poetik uslubi va ijtimoiy-ma’naviy ta’sirini chuqur ilmiy jihatdan yoritadi. Aruz nazariyasi, badiiy san’atlar (tashbeh, istiora, tajohuli orif, talmeh), gender tadqiqotlari, madaniy-tarixiy kontekst va mumtoz adabiyot nazariyasi (Alisher Navoiy, Fuzuliy an’analari) asosida tahlil qilinadi. Ayol shoiralar mumtoz g‘azal va muxammas janrlarini boyitganligi, ayol ruhiyatini (ishq, hijron, ijtimoiy tengsizlik, ma’rifat) birinchi marta ochiq ifodalaganligi va keyingi adabiyotga (Zulfiya, Halima Xudoyberdiyeva) ilhom berganligi ko‘rsatiladi. Maqola adabiyotshunoslar, talabalar va madaniyatshunoslar uchun mo‘ljallangan.
