QANDLI DIABETNING OG‘IZ BO‘SHLIG‘I SOG‘LIG‘IGA TA’SIRI

Abstract

Annotatsiya: Qandli diabet surunkali metabolik kasallik bo‘lib, uglevod almashinuvining buzilishi va giperglikemiya bilan xarakterlanadi hamda u organizmning ko‘plab tizimlariga, jumladan og‘iz bo‘shlig‘i to‘qimalariga ham sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Mazkur maqolada qandli diabetning og‘iz bo‘shlig‘i sog‘lig‘iga ta’siri, patogenez mexanizmlari, klinik ko‘rinishlari va stomatologik oqibatlari ilmiy-tahliliy asosda yoritiladi. Giperglikemiya natijasida qon tomirlar va biriktiruvchi to‘qimalarda mikroangiopatiya rivojlanishi, immun javobning susayishi va regeneratsiya jarayonlarining sekinlashuvi periodontal kasalliklar, gingivit, parodontit, stomatit, kandidiaz hamda kserostomiya kabi patologiyalarning tez-tez uchrashiga sabab bo‘lishi asoslab beriladi. Shuningdek, diabet bilan og‘rigan bemorlarda yara bitishining sustligi, infeksiyalarga moyillikning ortishi va implantatsiya natijalariga ta’siri tahlil qilinadi. Maqolada diabet va og‘iz bo‘shlig‘i kasalliklari o‘rtasidagi o‘zaro ikki tomonlama bog‘liqlik, ya’ni periodontal kasalliklarning glyukozani nazorat qilishga salbiy ta’siri ham ko‘rsatib o‘tiladi. Erta tashxis, muntazam stomatologik nazorat va kompleks profilaktik yondashuvning ahamiyati asoslab beriladi.