XORIJIY INVESTITSIYALARNING MILLIY KOMPANIYALAR RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISHDAGI AHAMIYATI.

Authors

  • Boltayev Sh.Sh Author
  • To'yqulov Abbos Komilovich Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: xorijiy investitsiya, to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiya, raqobatbardoshlik, texnologik transfer, innovatsiya, eksport salohiyati, modernizatsiya, iqtisodiy o‘sish, milliy kompaniya, investitsion muhit., Ключевые слова: иностранные инвестиции, прямые инвестиции, конкурентоспособность, технологический трансфер, инновации, модернизация, экспорт, экономический рост, национальная компания, Keywords: foreign investment, FDI, competitiveness, technology transfer, innovation, modernization, export capacity, economic growth, national company.

Abstract

ANNOTATSIYA.Mazkur maqolada xorijiy investitsiyalarning milliy kompaniyalar raqobatbardoshligini oshirishdagi iqtisodiy mexanizmlari va ularning amaliy natijalari tahlil qilinadi. Tadqiqotda to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar, texnologik transfer, innovatsion rivojlanish, eksport salohiyati hamda mehnat unumdorligi o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik kompleks yondashuv asosida o‘rganilgan. Xorijiy kapital milliy korxonalar faoliyatiga zamonaviy boshqaruv tizimlari, ilg‘or texnologiyalar va xalqaro marketing strategiyalarini olib kirishi orqali ularning ichki va tashqi bozordagi ustunligini mustahkamlaydi. Maqolada O‘zbekiston iqtisodiyoti misolida investitsion muhitning shakllanishi, investitsiyalar hajmi dinamikasi hamda ularning yalpi ichki mahsulot va eksport ko‘rsatkichlariga ta’siri ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, xorijiy investitsiyalarning ijobiy jihatlari bilan bir qatorda, tashqi kapitalga qaramlik, foydaning repatriatsiyasi va strategik tarmoqlarda nazorat masalalari ham tanqidiy yondashuv asosida baholangan. Tadqiqot natijasida milliy kompaniyalar raqobatbardoshligini oshirishda muvozanatli investitsiya siyosati yuritish zarurligi asoslab berilgan.

АННОТАЦИЯ.В статье исследуется значение иностранных инвестиций в повышении конкурентоспособности национальных компаний. Особое внимание уделено механизмам воздействия прямых иностранных инвестиций на модернизацию производства, технологический трансфер, инновационную активность и экспортный потенциал предприятий. Иностранный капитал рассматривается как источник не только финансовых ресурсов, но и управленческого опыта, современных стандартов качества и интеграции в глобальные производственные цепочки. На примере экономики Узбекистана проанализирована динамика привлечения инвестиций, их влияние на валовой внутренний продукт, структуру основного капитала и внешнеторговый оборот. Вместе с положительными эффектами – ростом производительности труда, диверсификацией экономики и расширением рынка – рассмотрены и потенциальные риски: зависимость от внешнего капитала, утечка прибыли и снижение контроля в стратегических секторах. Сделан вывод о необходимости формирования сбалансированной инвестиционной политики, направленной на укрепление национальных интересов и долгосрочное развитие.

ANNOTATION.This article examines the role of foreign investment in enhancing the competitiveness of national companies. The study focuses on the economic mechanisms through which foreign direct investment (FDI) influences production modernization, technological transfer, innovation capacity, and export performance. Foreign capital is analyzed not only as a financial resource but also as a source of advanced managerial practices, international quality standards, and integration into global value chains. Using the example of Uzbekistan’s economy, the paper evaluates investment inflow dynamics and their impact on GDP growth, capital formation, and trade performance. Alongside positive effects—such as increased labor productivity, economic diversification, and improved market positioning—potential risks are critically assessed, including excessive dependence on foreign capital, profit repatriation, and reduced strategic control in key industries. The findings highlight the necessity of a balanced investment policy aimed at strengthening national economic interests while maintaining openness to global capital flows.

Published

2026-03-01