INGLIZ TILIDAGI IDEOMALARNING O’ZBEK TILIGA TARJIMASIDA MA’NO O’ZGARISHI.

Authors

  • Mammatjanova Mashhura Quvondiq qizi Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: idiomalar, tarjima, ma’no o‘zgarishi, semantik yondashuv, kontekstual tarjima, ingliz–o‘zbek tarjimasi, Keywords: idioms, translation, meaning shift, semantic approach, contextual translation, English–Uzbek translation, Ключевые слова: идиомы, перевод, изменение значения, семантический подход, контекстуальный перевод, англо-узбекский переводa

Abstract

Annotatsiya: Mazkur maqolada ingliz tilidagi idiomalarni o‘zbek tiliga tarjima qilish jarayonida yuzaga keladigan ma’no o‘zgarishi muammosi tahlil qilinadi. Idiomalar tilning obrazli va madaniy jihatdan boy qatlamini tashkil etib, ularni so‘zma-so‘z tarjima qilish ko‘pincha asl mazmunning yo‘qolishiga olib keladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi ingliz tilidagi idiomalarni o‘zbek tiliga tarjima qilishda ma’no saqlanishi darajasi va tarjima strategiyalariga bo‘lgan munosabatni aniqlashdan iborat.Tadqiqot doirasida turli til darajasiga ega bo‘lgan respondentlar o‘rtasida so‘rovnoma o‘tkazildi. Olingan ma’lumotlar diagramma asosida tahlil qilinib, natijalar idiomalarni tarjima qilishda semantik va kontekstual yondashuv ustuvor ekanini ko‘rsatdi. Maqola natijalari ingliz–o‘zbek tarjimashunosligi sohasida idiomalarni adekvat tarjima qilish masalasini yoritishda amaliy va nazariy ahamiyatga ega.

Abstract: This article analyzes the problem of meaning shift in the translation of English idioms into Uzbek. Idioms represent a figurative and culturally bound layer of language, and their literal translation often results in the loss of original meaning. The main objective of the study is to identify the extent of meaning preservation and attitudes toward translation strategies used in rendering English idioms into Uzbek.The research is based on a survey conducted among respondents with different levels of English proficiency. The collected data were analyzed using diagrams and descriptive statistical methods. The findings indicate that a semantic and contextual approach is considered more effective than literal translation when dealing with idiomatic expressions. The results contribute to the study of English–Uzbek translation and provide insights for improving idiom translation practices.

Аннотация: В данной статье рассматривается проблема изменения значения при переводе английских идиом на узбекский язык. Идиомы представляют собой образные и культурно обусловленные языковые единицы, буквальный перевод которых зачастую приводит к утрате исходного смысла. Основной целью исследования является определение степени сохранения значения и отношения к переводческим стратегиям при передаче английских идиом на узбекский язык. Исследование основано на анкетном опросе респондентов с различным уровнем владения английским языком. Полученные данные были проанализированы с использованием диаграмм и методов описательной статистики. Результаты показывают, что семантический и контекстуальный подход является более эффективным по сравнению с буквальным переводом при работе с идиоматическими выражениями. Полученные выводы вносят вклад в развитие англо-узбекского переводоведения.

Published

2026-03-03