BO‘LAJAK INFORMATIKA O‘QITUVCHILARIDA DASTURLASH KOMPETENSIYALARINI SHAKLLANTIRISHNING NAZARIY-METODIK ASOSLARI

Abstract

Mazkur tadqiqotda bo‘lajak informatika o‘qituvchilarida dasturlash kompetensiyalarini shakllantirishning nazariy-metodik asoslari tahlil qilindi. Tadqiqotning dolzarbligi raqamli transformatsiya, ta’limda sun’iy intellekt va hisoblash tafakkuri (computational thinking)ning kuchayib borayotgan ahamiyati bilan izohlanadi. Maqolada kompetensiyaviy yondashuv, algoritmik tafakkur, muammo yechish, dasturlashni o‘qitish metodikasi, raqamli ta’lim muhiti va blended learning kabi tushunchalar o‘zaro bog‘liq holda yoritildi. Metodologik jihatdan ish konseptual tahlil, qiyosiy tahlil, manbalarni sistematik saralash hamda zamonaviy empirik tadqiqotlar natijalarini sintez qilishga asoslandi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, dasturlash kompetensiyasi faqat sintaktik bilimlar yig‘indisi emas, balki algoritmlashtirish, abstraksiyalash, modellashtirish, debugging, refleksiya va pedagogik transferni qamrab oluvchi kompleks kasbiy kompetensiyadir. Problem-based learning, plugged va unplugged yondashuvlar uyg‘unligi, shuningdek, raqamli platformalar bilan qo‘llab-quvvatlangan blended learning modeli bo‘lajak o‘qituvchilarning dasturlashga oid bilim, ko‘nikma va o‘z-o‘zini baholash ko‘rsatkichlarini yaxshilashi ko‘rsatildi. Shuningdek, ta’lim dasturlarida ICT CFT va DigCompEdu kabi xalqaro kompetensiya ramkalari bilan uyg‘unlashgan metodik modullarni qo‘llash zarurligi asoslandi. Tadqiqot natijalari oliy pedagogik ta’limda informatika o‘qituvchilarini tayyorlash mazmunini yangilash hamda amaliy mashg‘ulotlarni qayta loyihalash uchun metodik asos bo‘lib xizmat qiladi [1]–[5]. (ЮНЕСКО)