AMIR TEMURNING “TEMUR TUZUKLARI”DA JANG-SOʻRON BILDIRUVCHILAR SOʻZLAR LEKSIKASI

Authors

  • Jumayev Elmurod Bekpulatovich Author
  • Ashurova Sabina Otabek qizi Author

Keywords:

Kalit soʻzlar: “Temur tuzuklari”, jang-soʻron, harbiy leksika, suron, buyruq, hirovul, barongʻor, javongʻor, favj, oʻnboshi, tunqol, oʻron., Keywords: “Temur tuzuklari”, jang-soʻron, military lexicon, suroni, preduk, hiruvul, barongʻor, javongʻor, favj, onboshi, tunqol, oron., Ключевые слова: «Темур тузуклари», джанг-соʻрон, военный лексикон, сурони, предук, хирувул, баронгʻор, джавонгʻор, фавдж, онбоши, тункол, орон.

Abstract

Annotatsiya. Ushbu maqola Amir Temurning “Temur tuzuklari” asarida jang-soʻron (jang suroni, harbiy buyruq, signal va motivatsion bildiruvchi soʻzlar) leksikasi[1]ni chuqur tahlil qiladi. Asar matnidan olingan konkret misollar asosida harbiy buyruqlar, suronlar, signal terminlari, qoʻshin tuzilishi, mansab atamalari va taktika leksikasi tasniflanadi. Leksik qatlamlar (turkiy-moʻgʻul, fors-arab), semantik guruhlar va ularning harbiy-psixologik funksiyalari ochib beriladi. Tadqiqot oʻzbek harbiy terminologiyasining tarixiy ildizlarini aniqlashga va zamonaviy harbiy tilshunoslikka hissa qoʻshishga qaratilgan.

Abstract. This article provides an in-depth analysis of the lexicon of jang-soʻron (battle suroni, military orders, signal and motivational words)[1] in Amir Temur's work “Temur tuzuklari”. Based on specific examples taken from the text of the work, military orders, suroni, signal terms, army structure, career terms and tactical lexicon are classified. Lexical layers (Turkic-Mongol, Persian-Arabic), semantic groups and their military-psychological functions are revealed. The research is aimed at identifying the historical roots of Uzbek military terminology and contributing to modern military linguistics.

Аннотация. В данной статье представлен углубленный анализ лексики джанг-соʻрон (боевые сурони, военные приказы, сигнальные и мотивационные слова)[1] в произведении Амира Темура «Темур тузуклари». На основе конкретных примеров из текста произведения классифицируются военные приказы, сурони, сигнальные термины, структура армии, термины, обозначающие профессию, и тактическая лексика. Выявляются лексические слои (тюркско-монгольские, персидско-арабские), семантические группы и их военно-психологические функции. Исследование направлено на выявление исторических корней узбекской военной терминологии и внесение вклада в современную военную лингвистику.

Published

2026-05-15