IQLIM O‘ZGARISHI SHAROITIDA YER RESURSLARINI MONITORING QILISHNING ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Iqlim o‘zgarishi, yer resurslari, yer monitoringi, geografik axborot tizimi (GIS), masofadan zondlash, sun’iy yo‘ldosh tasvirlari, uchuvchisiz uchish apparatlari (UAV), yer degradatsiyasi, sho‘rlanish, eroziya, cho‘llanish, NDVI, raqamli texnologiyalar, sun’iy intellekt, yer kadastri., Ключевые слова: Изменение климата, земельные ресурсы, мониторинг земель, географическая информационная система (ГИС), дистанционное зондирование, спутниковые снимки, беспилотные летательные аппараты (БПЛА), деградация земель, засоление, эрозия, опустынивание, NDVI, цифровые технологии, искусственный интеллект, земельный кадастр., Keywords: Climate change, land resources, land monitoring, geographic information system (GIS), remote sensing, satellite imagery, unmanned aerial vehicles (UAV), land degradation, salinity, erosion, desertification, NDVI, digital technologies, artificial intelligence, land cadastre.Abstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada iqlim o‘zgarishi sharoitida yer resurslarini monitoring qilishning zamonaviy texnologiyalari, ularning yer fondi holatini baholash va boshqarishdagi ahamiyati tahlil qilingan. Tadqiqot davomida geografik axborot tizimlari (GIS), masofadan zondlash ma’lumotlari, sun’iy yo‘ldosh tasvirlari, uchuvchisiz uchish apparatlari (UAV) hamda sun’iy intellekt texnologiyalarining yer resurslarini monitoring qilishdagi imkoniyatlari o‘rganildi. Iqlim o‘zgarishi natijasida yuzaga kelayotgan yer degradatsiyasi, sho‘rlanish, cho‘llanish va eroziya jarayonlarini aniqlashda zamonaviy raqamli texnologiyalarning samaradorligi baholandi. Tadqiqot natijalari yer resurslaridan oqilona foydalanish, ularni muhofaza qilish hamda yer kadastri tizimini takomillashtirishda zamonaviy monitoring usullarining muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatdi.Аннотация: В данной статье анализируются современные технологии мониторинга земельных ресурсов в контексте изменения климата, их значение для оценки и управления состоянием земельного фонда. В ходе исследования были изучены возможности географических информационных систем (ГИС), данных дистанционного зондирования, спутниковых снимков, беспилотных летательных аппаратов (БПЛА) и технологий искусственного интеллекта в мониторинге земельных ресурсов. Была оценена эффективность современных цифровых технологий в выявлении процессов деградации земель, засоления, опустынивания и эрозии, вызванных изменением климата. Результаты исследования показали важность современных методов мониторинга для рационального использования земельных ресурсов, их защиты и совершенствования системы земельного кадастра.
Abstract: This article analyzes modern technologies for monitoring land resources in the context of climate change, their importance in assessing and managing the state of the land fund. During the study, the capabilities of geographic information systems (GIS), remote sensing data, satellite imagery, unmanned aerial vehicles (UAVs), and artificial intelligence technologies in monitoring land resources were studied. The effectiveness of modern digital technologies in identifying land degradation, salinization, desertification, and erosion processes resulting from climate change was assessed. The results of the study showed the importance of modern monitoring methods in rational use of land resources, their protection, and improvement of the land cadastre system.