ZAHAR VA SHIFO MANBAI - ATROPA BELLADONNA L., O‘SIMLIGINING DORIVORLIK XUSUSIYATLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Atropa belladonna, dorivor o‘simlik, zaharli alkaloidlar, atropin, skopolamin, toksiklik, farmakologiya, xalq tabobati, dozalash, ko‘z kengayishi, o‘simlik tibbiyoti, zaharlanish, antidot., Ключевые слова: Atropa belladonna, лекарственное растение, ядовитые алкалоиды, атропин, скополамин, токсичность, фармакология, народная медицина, дозировка, расширение зрачков, фитотерапия, отравление, антидот., Keywords: Atropa belladonna, medicinal plant, toxic alkaloids, atropine, scopolamine, toxicity, pharmacology, folk medicine, dosage, pupil dilation, herbal medicine, poisoning, antidote.Abstract
Mazkur maqolada Atropa belladonna L. o‘simligining zaharli, biroq dorivor ahamiyatga ega bo‘lgan biologik faol komponentlari tahlil qilinadi. Asosiy alkaloidlar-atropin, skopolamin va hiyosiamin moddalarining farmakologik ta’siri, ularning dozalari, klinik qo‘llanilishi va ehtiyot choralariga alohida e’tibor qaratiladi. Shuningdek, o‘simlikning tarixiy tibbiyotdagi o‘rni va xalq tabobatida tutgan o‘rni haqida ham ma’lumot beriladi.
В данной статье рассматриваются биологически активные компоненты растения Atropa belladonna L., обладающего как ядовитыми, так и лечебными свойствами. Особое внимание уделено алкалоидам-атропину, скополамину и гиосциамину, их фармакологическому действию, дозировке, применению в медицине и мерам предосторожности. Также анализируется роль белладонны в истории медицины и народной практике.
This article analyzes the biologically active components of Atropa belladonna L., a plant known for both its poisonous and medicinal properties. The primary alkaloids - atropine, scopolamine, and hyoscyamine-are discussed in terms of their pharmacological effects, dosage, clinical application, and safety precautions. Additionally, the plant’s historical role in medicine and its use in folk healing practices are examined.