IMKONIYATI CHEKLANGAN O‘QUVCHILARDA KIMYOVIY TAFAKKURNI RIVOJLANTIRISH METODLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: kimyoviy tafakkur, imkoniyati cheklangan o'quvchilar, inklyuziv ta'lim, maxsus ta'lim, ko‘p sezgili yondashuv, vizuallashtirish, modellashtirish, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, virtual laboratoriya, tabaqalashtirilgan ta'lim, kimyo o‘qitish metodikasi., Ключевые слова: химическое мышление, учащиеся с ограниченными возможностями, инклюзивное образование, специальное образование, мультисенсорный подход, визуализация, моделирование, информационно-коммуникационные технологии, виртуальная лаборатория, дифференцированное образование, методика преподавания химии., Keywords: chemical thinking, students with disabilities, inclusive education, special education, multi-sensory approach, visualization, modeling, information and communication technologies, virtual laboratory, differentiated education, chemistry teaching methodology.Abstract
Annotatsiya. Ushbu maqolada imkoniyati cheklangan o'quvchilarda kimyoviy tafakkurni rivojlantirishning samarali metodlari ko'rib chiqilgan. Kimyoviy tafakkurning mohiyati hamda uning makroskopik, submikroskopik (zarrachaviy) va simvolik darajalari ochib berilgan. Imkoniyati cheklangan o‘quvchilar kimyo fanini o'zlashtirishda duch keladigan qiyinchiliklar tahlil qilinib, ularni bartaraf etishga qaratilgan ko‘p sezgili yondashuv, vizuallashtirish va modellashtirish, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, xavfsiz tajribalar, bosqichma-bosqich (algoritmik) hamda tabaqalashtirilgan o'qitish, kimyoni kundalik hayot bilan bog'lash kabi metodlar yoritilgan. Maqola kimyo fani o'qituvchilari, maxsus va inklyuziv ta'lim mutaxassislari hamda pedagoglarga mo'ljallangan.
Аннотация. В данной статье рассматриваются эффективные методы развития химического мышления у учащихся с ограниченными возможностями. Раскрывается сущность химического мышления и его макроскопический, субмикроскопический (частичный) и символический уровни. Анализируются трудности, с которыми сталкиваются учащиеся с ограниченными возможностями при освоении химии, и выделяются методы, направленные на их устранение, такие как мультисенсорный подход, визуализация и моделирование, информационно-коммуникационные технологии, безопасные эксперименты, поэтапное (алгоритмическое) и дифференцированное обучение, связь химии с повседневной жизнью. Статья предназначена для учителей химии, специалистов по специальному и инклюзивному образованию и педагогов.
Abstract. This article examines effective methods for developing chemical thinking in students with disabilities. The essence of chemical thinking and its macroscopic, submicroscopic (particle) and symbolic levels are revealed. The difficulties faced by students with disabilities in mastering chemistry are analyzed, and methods aimed at eliminating them are highlighted, such as a multi-sensory approach, visualization and modeling, information and communication technologies, safe experiments, step-by-step (algorithmic) and differentiated teaching, linking chemistry with everyday life. The article is intended for chemistry teachers, specialists in special and inclusive education, and educators.