MAXMATMUROT BAXSHI – SHEROBOD DOSTONCHILIK MAKTABINING DAVOMCHISI.

Authors

  • Akramov Sherzod Xalmirzayevich, Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: baxshichilik, dostonchilik, folklor, epik meros, Sherobod maktabi, termalar, xalq ijodi, ustoz-shogird an’anasi, milliy qadriyatlar, baxshi., Ключевые слова: бахшичество, дастанное исполнительство, фольклор, эпическое наследие, Шерабадская школа, термы, народное творчество, традиция «устоз–шогирд», национальные ценности, бахши., Keywords: bakhshi, epic poetry, folklore, epic heritage, Sherabad school, termas, folk art, master-disciple tradition, national values, Bakhshi.

Abstract

Annotatsiya. Mazkur maqolada o‘zbek xalq og‘zaki ijodining muhim tarkibiy qismi bo‘lgan dostonchilik san’ati hamda uning yorqin namoyandalaridan biri Maxmatmurot baxshi Rajabovning hayoti va ijodiy faoliyati ilmiy tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida baxshichilik an’analarining tarixiy ildizlari, ustoz-shogird tizimi, Sherobod dostonchilik maktabining o‘ziga xos xususiyatlari hamda zamonaviy davrdagi rivojlanish tendensiyalari yoritilgan. Shuningdek, baxshining epik repertuari, termalari va doston ijrochiligi badiiy-estetik jihatdan baholanadi. Maxmatmurot baxshining yo‘qolib borayotgan dostonlarni tiklash va ularni keng jamoatchilikka yetkazishdagi xizmatlari alohida e’tirof etiladi. Tadqiqot natijalari milliy folklor merosini asrash, rivojlantirish hamda yosh avlodga yetkazishda baxshilar faoliyatining muhim ahamiyat kasb etishini ko‘rsatadi.

Аннотация. В данной статье проводится научный анализ искусства дастанного исполнения, являющегося важной составной частью узбекского устного народного творчества, а также жизни и творческой деятельности одного из его ярких представителей — Макматмурота бахши Раджабова. В ходе исследования освещаются исторические корни традиций бахшичества, система «устоз–шогирд» (наставник–ученик), специфические особенности Шерабадской школы дастанного исполнительства, а также тенденции её развития в современный период. Кроме того, даётся художественно-эстетическая оценка эпического репертуара бахши, его лиро-эпических песенных произведений и исполнительского мастерства в области дастанов. Особо подчёркивается вклад Макматмурота бахши в восстановление исчезающих дастанов и их популяризацию среди широкой общественности. Результаты исследования свидетельствуют о важной роли деятельности бахши в сохранении, развитии и передаче национального фольклорного наследия молодому поколению.

Annotation. This article scientifically analyzes the art of epic poetry, which is an important component of Uzbek folk oral art, and the life and creative activity of one of its bright representatives, Makhmatmurat Bakhshi Rajabov. In the course of the research, the historical roots of the Bakhshi traditions, the master-disciple system, the specific features of the Sherabad school of epic poetry, and the development trends in the modern era are highlighted. Also, the epic repertoire, termas, and performance of the Bakhshi are evaluated from an artistic and aesthetic point of view. Makhmatmurat Bakhshi's services in restoring the disappearing epics and bringing them to the general public are especially recognized. The results of the research show that the activities of the Bakhshis play an important role in preserving, developing, and conveying the national folklore heritage to the younger generation.

Published

2026-06-16