KIMYO FANINI O‘QITISHDA STEAM YONDASHUVI ASOSIDA AMALIY KOMPETENSIYALARNI RIVOJLANTIRISH

Authors

  • Mamarasulov Ilyosjon Ibrohimjon o‘g‘li Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: STEAM yondashuvi, kimyo ta’limi, amaliy kompetensiya, fanlararo integratsiya, loyiha asosida o‘qitish, muammoli ta’lim, laboratoriya mashg‘uloti, tanqidiy fikrlash, innovatsion metodika, o‘quv jarayoni., Ключевые слова: подход STEAM, химическое образование, прикладная компетентность, междисциплинарная интеграция, проектное обучение, проблемно-ориентированное обучение, лабораторная подготовка, критическое мышление, инновационная методология, учебный процесс., Keywords: STEAM approach, chemistry education, applied competence, interdisciplinary integration, project-based learning, problem-based learning, laboratory training, critical thinking, innovative methodology, learning process.

Abstract

Annotatsiya. Mazkur maqolada kimyo fanini o‘qitish jarayonida STEAM (Science, Technology, Engineering, Art, Mathematics) yondashuvining mohiyati, didaktik imkoniyatlari va o‘quvchilarning amaliy kompetensiyalarini rivojlantirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Maqolada STEAM yondashuvining fanlararo integratsiyaga asoslangan tabiati, loyiha asosida o‘qitish, muammoli ta’lim va laboratoriya-amaliy mashg‘ulotlar bilan uyg‘unlashtirilgan holda qo‘llanilishi ko‘rib chiqiladi. Xalqaro va milliy tadqiqotlar tahlili asosida STEAM yondashuvining o‘quvchilarda tanqidiy va ijodiy fikrlash, muammolarni hal etish, jamoaviy ishlash va ilmiy-amaliy ko‘nikmalarni shakllantirishga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi isbotlangan. Shu bilan birga, ushbu yondashuvni joriy etishda o‘qituvchilarning metodik tayyorgarligi, moddiy-texnik baza va o‘quv dasturlarini moslashtirish bilan bog‘liq muammolar ham yoritilgan. Maqola yakunida kimyo o‘qituvchilari uchun STEAM yondashuvini samarali tatbiq etish bo‘yicha amaliy tavsiyalar taqdim etilgan.

Аннотация. В данной статье анализируются сущность, дидактические возможности и роль подхода STEAM (наука, технология, инженерия, искусство, математика) в процессе преподавания химии. Рассматривается междисциплинарный характер подхода STEAM, его использование в сочетании с проектным обучением, проблемно-ориентированным обучением и лабораторно-практическими занятиями. На основе анализа международных и национальных исследований доказано, что подход STEAM оказывает положительное влияние на формирование критического и творческого мышления, навыков решения проблем, работы в команде, а также научно-практических навыков у учащихся. Одновременно освещаются проблемы, связанные с методической подготовкой учителей, материально-технической базой и адаптацией учебных программ при внедрении этого подхода. В заключение статьи даются практические рекомендации для учителей химии по эффективному внедрению подхода STEAM.

Abstract. This article analyzes the essence, didactic possibilities and role of the STEAM (Science, Technology, Engineering, Art, Mathematics) approach in the process of teaching chemistry. The article considers the interdisciplinary nature of the STEAM approach, its use in combination with project-based learning, problem-based learning and laboratory-practical exercises. Based on the analysis of international and national research, it is proven that the STEAM approach has a positive effect on the formation of critical and creative thinking, problem solving, teamwork and scientific and practical skills in students. At the same time, the problems associated with the methodological preparation of teachers, material and technical base and adaptation of curricula in the implementation of this approach are also highlighted. At the end of the article, practical recommendations are provided for chemistry teachers on the effective implementation of the STEAM approach.

Published

2026-06-17