ZAMONAVIY AVTOMOBILLARDA DVIGATEL SOVUTISH TIZIMINING TUZILISHI, ISHLASH PRINSIPI VA TEXNIK XIZMAT KO‘RSATISHNING DOLZARB MASALALARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: dvigatel sovutish tizimi, radiator, termostat, suv nasosi, antifriz, sovutuvchi suyuqlik, ventilyator, kengaytirish bachasi, texnik xizmat ko‘rsatish, ichki yonish dvigateli, issiqlik almashinuvi., Ключевые слова: система охлаждения двигателя, радиатор, термостат, водяной насос, антифриз, охлаждающая жидкость, вентилятор, расширительный бачок, техническое обслуживание, двигатель внутреннего сгорания, теплообменник., Keywords: engine cooling system, radiator, thermostat, water pump, antifreeze, coolant, fan, expansion tank, maintenance, internal combustion engine, heat exchange.Abstract
Annotatsiya. Mazkur maqolada zamonaviy avtomobillarda qo‘llaniladigan dvigatel sovutish tizimining tuzilishi, asosiy elementlari va ularning ishlash prinsipi tahlil qilingan. Suyuqlik bilan sovutish tizimining klassik sxemasi - radiator, suv nasosi (pompa), termostat, ventilyator, kengaytirish bachasi va sovutuvchi suyuqlik yo‘llarining o‘zaro ta'siri batafsil yoritilgan. Shu bilan birga, elektron boshqariladigan termostatlar, o‘zgaruvchan tezlikdagi suv nasoslari va ikki konturli sovutish tizimlari kabi zamonaviy yechimlar ko‘rib chiqilgan. Tizimni texnik xizmat ko‘rsatishning dolzarb masalalari, ya'ni sovutuvchi suyuqlikni almashtirish muddatlari, tizimdagi havo qopqalarini (gidravlik to‘siqlarni) chiqarish, germetiklikni tekshirish va eng ko‘p uchraydigan nosozliklarning oldini olish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berilgan. Tadqiqot natijalari kasbiy ta'lim muassasalarida avtomobil texnikasi yo‘nalishi bo‘yicha ta'lim oluvchilar uchun nazariy va amaliy ahamiyatga ega. Аннотация. В данной статье анализируется структура, основные элементы и принцип работы системы охлаждения двигателя, используемой в современных автомобилях. Подробно описана классическая схема жидкостной системы охлаждения – радиатор, водяной насос (насос), термостат, вентилятор, расширительный бачок и взаимодействие контуров охлаждающей жидкости. При этом рассмотрены современные решения, такие как электронно-управляемые термостаты, водяные насосы с регулируемой скоростью и двухконтурные системы охлаждения. Даны практические рекомендации по актуальным вопросам технического обслуживания системы, а именно: сроки замены охлаждающей жидкости, устранение воздушных пробок (гидравлических засоров) в системе, проверка герметичности и предотвращение наиболее распространенных неисправностей. Результаты исследования имеют теоретическое и практическое значение для студентов автомобильной инженерии в профессиональных учебных заведениях. Abstract. This article analyzes the structure, main elements and principle of operation of the engine cooling system used in modern cars. The classic scheme of the liquid cooling system - radiator, water pump (pump), thermostat, fan, expansion tank and the interaction of coolant paths - is described in detail. At the same time, modern solutions such as electronically controlled thermostats, variable speed water pumps and dual-circuit cooling systems are considered. Practical recommendations are given on the current issues of system maintenance, namely the timing of coolant replacement, removing air locks (hydraulic blockages) in the system, checking tightness and preventing the most common malfunctions. The results of the study are of theoretical and practical importance for students of automotive engineering in vocational educational institutions.Downloads
Published
2026-06-17
Issue
Section
Articles