PSIXODIAGNOSTIIKA VA KASBIY YO’NALTIRISH - Abdumannopova Mushtariybonu; Ibrohimova Begoyim (TADQIQOTLAR, 2025)
Annotatsiya Psixodiagnostika va kasbiy yo‘naltirish zamonaviy ta’lim jarayonining ajralmas tarkibiy qismi bo‘lib, shaxsning psixologik xususiyatlarini aniqlash, uning qobiliyatlari, temperament tipi, qiziqishlari hamda kasbiy yo‘nalishga moyilligini o‘rganishga xizmat qiladi. Psixodiagnostika jarayoni o‘quvchi yoki talabaga xos bo‘lgan idrok, tafakkur, xotira, diqqat, emotsional barqarorlik, iroda, motivatsiya kabi psixik jarayonlarni kompleks baholaydi. Ushbu jarayon ta’lim muassasalarida samarali kasbiy yo‘naltirish tizimini shakllantirish, o‘quvchilarning shaxsiy salohiyatidan kelib chiqib to‘g‘ri kasb tanlashiga ko‘maklashish, ijtimoiy-adaptiv rivojlanish jarayonini qo‘llab-quvvatlash imkonini beradi. Kasbiy yo‘naltirishning asosiy vazifalari — shaxsning o‘z imkoniyatlarini anglashiga yordam berish, mehnat bozori talablari to‘g‘risida aniq ma’lumot berish, kasbga moslik darajasini aniqlash, o‘quvchini ongli ravishda kasb tanlashga yo‘naltirishdir. Psixodiagnostik testlar, kuzatish, suhbat, anketa, sotsiometriya, shaxsiy sifatlar tahlili, motivatsion profil diagnostikasi kabi metodlardan foydalanish orqali o‘quvchi shaxsining ichki ehtiyojlari bilan mos keladigan kasb tanlash imkoniyati oshadi. Shuningdek, kasbiy yo‘naltirish bo‘yicha professional maslahatlar kelajakda noto‘g‘ri tanlov, kasbiy moslashuvda qiyinchiliklar, stress, ish faoliyatiga qiziqishning pasayishi kabi muammolarni oldini olishda muhim ahamiyatga ega. Zamonaviy psixodiagnostika texnologiyalari — kompyuter testlari, interaktiv baholash tizimlari, onlayn psixologik platformalar orqali kasbiy kompetensiyalarni chuqur tahlil qilish imkonini beradi. Mehnat bozorida raqobat kuchaygan hozirgi davrda o‘quvchi, talaba va yoshlar uchun aniq kasbiy maqsadlar belgilash, o‘z qobiliyat va qiziqishlarini to‘g‘ri baholash, intellektual salohiyatni rivojlantirish alohida ahamiyat kasb etadi. Psixodiagnostika va kasbiy yo‘naltirish shu jarayonning ilmiy asoslangan, tizimli va samarali tashkil etilishini ta’minlaydi.