KONCHILIK SANOATIDA QO‘LLANILADIGAN SUV CHIQARISH QURILMALARI ISHINING MATEMATIK MODELINI ISHLAB CHIQISH - Husanova Iroda Ablaxat qizi; Nuritdinov Diyorjon Olimjon o‘g‘li (TADQIQOTLAR, 2025)
Mazkur maqolada konchilik sanoatida qo‘llaniladigan suv chiqarish qurilmalarining ish jarayonini tavsiflovchi matematik model ishlab chiqilgan. Tadqiqot obyekti sifatida markazdan qochma nasos, quvur tarmog‘i, suv yig‘iladigan sump va asinxron elektr yuritmadan iborat suv chiqarish tizimi tanlangan. Model gidravlik yo‘qotishlar, statik balandlik, suv sarfi va nasos aylanish tezligi o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni energiya balansi, massani saqlanish va impuls saqlanish qonunlari asosida ifodalaydi. Nasos xarakteristikasi affinlik qonunlari yordamida umumlashtirilgan holda kiritilib, quvur tarmog‘idagi turbulent oqim sharoiti hisobga olingan. Taklif etilgan matematik model suv sathi dinamikasini, o‘tish jarayonlarini hamda tezlikni boshqarish rejimlarida energiya sarfining o‘zgarishini tahlil qilish imkonini beradi. Olingan natijalar suv chiqarish qurilmalarini avtomatlashtirish, energiya samaradorligini oshirish va optimal boshqaruv algoritmlarini ishlab chiqishda nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi.