TOG‘ JINSINI MASSIVDAN AJRATISH USULLARINING ILMIY- NAZARIY ASOSLARI VA ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARI - Ismatillayev Navro‘zbek Abdujabbor o‘g‘li; Isakulov Farruxjon Umarjon o‘g‘li (TADQIQOTLAR, 2025)
Annotatsiya Ushbu maqolada tog‘ jinslarini massivdan ajratish jarayonining ilmiy-nazariy asoslari va zamonaviy texnologik yechimlari kompleks tahlil qilingan. Tog‘ jinslari massivining fizik-mexanik xossalari, kuchlanish-holatlari, yoriqlanganlik darajasi hamda energiya taqsimoti ajratish jarayonining samaradorligini belgilovchi asosiy omillar sifatida ko‘rib chiqilgan. An’anaviy burg‘ilash–portlatish usullari bilan bir qatorda portlovchisiz mexanik, gidravlik, kimyoviy va elektrofizik ajratish texnologiyalarining ishlash mexanizmlari, qo‘llanish sharoitlari, afzallik va cheklovlari ilmiy manbalar asosida tahlil qilingan. Xususan, yuqori bosimli suv oqimi, kengayuvchi kimyoviy aralashmalar, kislotalar va sirt faol moddalar yordamida tog‘ jinsini ajratish jarayonlarining fizik-kimyoviy mohiyati yoritilgan. Shuningdek, portlatish jarayonida yuzaga keladigan seysmik tebranishlar, ekologik ta’sirlar va xavfsizlik muammolari muqobil texnologiyalar bilan qiyosiy baholangan. Maqolada tog‘ jinsini massivdan ajratish usullarining energiya samaradorligi, ekologik xavfsizligi va jarayonni boshqarish imkoniyatlari bo‘yicha solishtirma tahlil berilgan.