ZERO SUGAR ICHIMLIKLARNING SOG‘LIQQA TA’SIRI: SHAKARLI ICHIMLIKLAR BILAN SOLISHTIRISH VA DIABET BOSHQARUVIDAGI ROLI - Toshmatova G.A; Erkinov I.A (TADQIQOTLAR, 2025)
Annotatsiya: Ushbu maqola O‘zbekistonning iqtisodiy, ijtimoiy va sog‘liq sharoitlarida shakarsiz (zero sugar) ichimliklarning, masalan, Coca-Cola Zero va Pepsi Zero kabi mahsulotlarning foydalari va zararlarini tahlil qiladi. Shakarli ichimliklar (sugar-sweetened beverages, SSBs) bilan solishtirib, so‘nggi ilmiy tadqiqotlar asosida baho beriladi. Maqola 2022-2025 yillardagi chet el tadqiqotlari, shu jumladan JAMA, Nature, American Diabetes Association (ADA) va boshqa nufuzli manbalarga asoslanadi. O‘zbekistonda semirish (10,3% ayollar, 7,8% erkaklar) va 2-toifa diabet (13,2% aholi) ko‘rsatkichlari yuqori bo‘lib, 2024 yildagi shakarli ichimliklarga soliq joriy etilishi zero sugar mahsulotlar talabini oshirdi. Xususan, diabet kasallangan bemorlar uchun zero sugar ichimliklar alternativa sifatida ko‘rib chiqiladi, ammo ma’lum miqdorda (moderate) iste’mol qilganda foydalari va xavflari muvozanatli baholanadi. Maqsad – muvozanatli tahlil orqali aholiga maslahatlar va takliflar berish.