NAVOIY ERKIN IQTISODIY ZONASINING JOYLASHUVI VA RIVOJLANISH IMKONIYATLARI - Shamsiyeva Ruxsora Nasirovna (TADQIQOTLAR, 2026)
Erkin iqtisodiy zona – bu mamlakat iqtisodiyotiga xorijiy investitsiyalarni jalb etishning va barqaror rivojlanishning muhim omilidir. Jahon standartlariga javob beradigan va dunyo bozorlarida talab qilinadigan mahsulot ishlab chiqarish uchun xorijiy investitsiyalarni birinchi galda, to‘g‘idan tog‘ri investitsiyalarni jalb etish bo‘yicha qulay shart-sharoitlar yaratish kabi vazifalarni amalga oshirishda erkin iqtisodiy zonalar muhim ahamiyatga ega. Chunki bunday erkin iqtisodiy zonalar mintaqani ijtimoiy iqtisodiy rivojlantirish uchun mamlakat va chet el kapitalini jalb etish orqali uning sanoat salohiyatini, ishlab chiqarish, transport-tranzit va ijtimoiy sohani rivojlantirish barobarida, zamonaviy bozor infratuzilmalarini tashkil etishga imkoniyat yaratadi. Mamlakatda erkin iqtisodiy zonalar tashkil etish va ular faoliyatiga doir munosabatlar bir qator huquqiy hujjatlar asosida tartibga solinadi. 1996-yil 25-aprelda qabul qilingan “Erkin iqtisodiy zonalar to’g’risida”gi O‘zbekiston Respublikasi qonuni, 1998-yil 30 aprelda qabul qilingan “Сhet el investitsiyalari”, “Chet ellik invеstorlar huquqlarining kafolotlari va ularni himoya qilish choralari to‘g‘risida”gi va boshqa bir qator hujjatlar bilan tartibga solinadi. EIZ to‘g‘risidagi qonunning 1- moddasiga ko‘ra – Erkin iqtisodiy zona – mintaqani jadal ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish uchun mamlakat va chet el kapitalini, istiqbolli texnologiya va boshqaruv tajribasini jalb etish maqsadida tuziladigan va aniq belgilangan ma‘muriy chegaralari va alohida huquq tartiboti bo‘lgan alohida maxsus ajratilgan hududdir. Erkin iqtisodiy zona hududida yuridik shaxslar va fuqarolar (jismoniy shaxslar) xo‘jalik, moliyaviy va boshqa moliyaviy faoliyatning istagan turlari bilan shug‘ullanishiga yo‘l qo‘yiladi. O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida man etilgan faoliyat turlari bundan mustasno.