YALPI TALAB VA YALPI TAKLIF TUSHUNCHALARI - Kuldashev Sh.A; Sadinova M. (TADQIQOTLAR, 2026)
ANNOTATSIYA Mazkur maqolada yalpi talab (Aggregate Demand – AD) va yalpi taklif (Aggregate Supply – AS) tushunchalarining nazariy asoslari, ularning makroiqtisodiy muvozanatni shakllantirishdagi o‘rni hamda zamonaviy iqtisodiy siyosatni yuritishdagi ahamiyati cho‘qur tahlil qilinadi. Yalpi talab va yalpi taklif modeli makroiqtisodiy jarayonlarni tushuntirishda asosiy analitik vositalardan biri hisoblanib, iqtisodiy o‘sish, inflyatsiya, ishsizlik, iqtisodiy sikllar va davlatning fiskal hamda monetar siyosati natijalarini baholash imkonini beradi. Maqolada klassik va keynscha yondashuvlar o‘rtasidagi farqlar, qisqa muddatli va uzoq muddatli yalpi taklif egri chiziqlarining xususiyatlari, narx darajasi va real ishlab chiqarish hajmi o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik ilmiy asosda yoritiladi. Shuningdek, talab va taklif shoklari (demand shock va supply shock)ning iqtisodiyotga ta’siri, stagflyatsiya jarayoni, inflyatsion va retsession tafovutlar (gaplar) masalalari tahlil qilinadi. Yalpi talab tarkibiy qismlari — iste’mol, investitsiya, davlat xarajatlari va sof eksportning iqtisodiy faollikka ta’siri keng yoritilib, ayniqsa John Maynard Keynes tomonidan asos solingan samarali talab nazariyasining amaliy ahamiyati ochib beriladi. Shu bilan birga, monetar yondashuv vakili bo‘lgan Milton Friedman qarashlari asosida pul-kredit omillarining yalpi talabga ta’siri izohlanadi.