RADIATSION XAVFNI BAHOLASHDA ZAMONAVIY DOZIMETRIA METODLARINING QIYOSIY TAHLILI VA SAMARADORLIGI - Umbetova Eldana Yermek qizi; Berdiyev Olim Dovronovich (TADQIQOTLAR, 2026)
Annotatsiya. Ionlashtiruvchi nurlanish inson salomatligi va atrof-muhit uchun muhim xavf omillaridan biri hisoblanadi. Radiatsion xavfni baholashda dozimetrik nazoratning aniqligi va ishonchliligi katta ahamiyatga ega. Zamonaviy dozimetrik metodlar ionlashtiruvchi nurlanishning turli turlarini aniqlash va baholash imkonini beradi hamda radiatsion monitoring tizimining muhim tarkibiy qismi hisoblanadi. Ushbu maqolada radiatsion xavfni baholashda qo‘llaniladigan zamonaviy dozimetrik usullar — termolyuminestsent dozimetrlar, yarimo‘tkazgichli detektorlar, gaz razryadli hisoblagichlar hamda elektron shaxsiy dozimetrlarning qiyosiy tahlili keltirilgan. Tadqiqot natijalari ushbu metodlarning sezgirligi, aniqligi va amaliy qo‘llash samaradorligi jihatidan farq qilishini ko‘rsatadi. Zamonaviy raqamli texnologiyalar asosidagi dozimetrik tizimlar radiatsion monitoringni takomillashtirish hamda radiatsion xavfsizlikni ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi.