TERMIZ SHAHRIDA AVTOMOBILLARNING EKALOGIYAGA TA’SIRILARI - Shofiyev Zoir; Abduqahorov Nuriddin Xabibulloyevich (TADQIQOTLAR, 2025)
Annotatsiya. Ushbu maqolada Termiz shahrida avtomobillarning ekologiyaga salbiy  ta’siri  tahlil  qilinadi.  Tadqiqot  shuni  ko‘rsatadiki,  shahar  transportining  tez rivojlanishi  havo  ifloslanishi,  shovqin  ifloslanishi,  shuningdek,  tuproq  va  suv manbalarining zarar ko‘rishiga olib keladi. Asosiy zararli chiqindilar sifatida karbonat angidrid (CO₂), karbon monoksid (CO), azot oksidlari (NOₓ) va mikrozarralar (PM2.5 va  PM10)  ajralib  turadi,  bu  esa  shahar  aholisining  nafas  olish  tizimi  salomatligiga salbiy  ta’sir  ko‘rsatadi.  Shovqin  ifloslanishi  esa  tirbandlik  ko‘p  bo‘lgan  yo‘llarda stress,  uyqu buzilishi  va diqqatni  jamlash  qobiliyatining  pasayishiga sabab bo‘ladi. Bundan tashqari, avtomobil tormoz va shinalaridan tushadigan mikrozarralar hamda yoqilg‘i  qoldiqlari  tuproq  va  suvning  ifloslanishiga  olib  keladi  va  shahar  ekologik tizimiga  salbiy  ta’sir  qiladi.  Maqolada  ekologik  xavflarni  kamaytirish  bo‘yicha samarali  choralar  tavsiya  etiladi:  jamoat  transportini  rivojlantirish,  elektr  va  gibrid transport  vositalarini  joriy  etish,  shahar  yo‘llarini  optimallashtirish  va  aholining ekologik  ongini  oshirish.  Tadqiqot  natijalari  shuni  ko‘rsatadiki,  ushbu  chora-tadbirlarni amalga oshirish orqali Termiz shahridagi transportning ekologiyaga salbiy ta’sirini sezilarli darajada kamaytirish mumkin.