GIPSLI QATLAM GENEZISIDA GRUNT SUVLARINING ROLI - Mirzabek Tursinbayev,; Nurullayeva Baxora Sardor qizi,; Sagatova Barno Talgatovna, (TADQIQOTLAR, 2026)
Annotatsiya. Ushbu maqolada asosan Mirzacho‘l hududini ma'lum bir qismini egallagan  Jizzax  viloyati    gipsli  tuproqlarida  olib  borilgan  tadqiqot  ishlari  tahlil qilinadi.  Gipsli  tuproqlar  melioratsiya  nuqtai  nazaridan  qiyin  o‘zlashtiriluvchi tuproqlarga  kirishi,  degradatsiyaning  intensiv  rivojlanib  borishi,  qishloq  xo‘jaligida foydalanish  uchun  yaroqsizligini  ko‘rsatadi.  Bir  qancha  olimlarning  tuproq sho‘rlanishi va gipsning hosil bo‘lishi to‘g‘risidagi nazariyalari ushbu hudud tuproqlari misolida  keltirilgan.  Gipsli  tuproqlarning  hosil  bo‘lishi  namlanish  tartiboti  xamda grunt suvlari chuqurligiga bog‘liqligi ko‘rsatib berilgan.  Tadqiqotlar  olib  borilayotgan  hudud  tuproqlarining  morfologiyasi  o‘ziga  xos xususiyatlarga ega bo‘lib, quyidagi ko‘rsatkichlar mavjudligi bilan farqlanadi: gumusli qatlam nisbatan kuchsiz rivojlangani, qo‘riq tuproqlarning chim qatlamida ham gips va  tuzlarning  mavjudligi,  tuproq  profili  bo‘ylab  karbonatlar  tarqalganligi, mikroagregatlarning  yaxshi  rivojlanganligi,  tuproqning  quyiga  tomon  qattiqlashib borishini ko‘rish mumkin.