FARG’ONA VILOYATIGA INTRADUKSIYA QILINGAN YALPIZDOSHLAR ( LAMIACEACE) OILASINING DORIVOR O’SIMLIKLARI VA ULARNING BIOEKOLOGIK XUSUSIYATLARI - Abdug’aniyeva Zarnigor G`ayrat qizi,; Yursunaliyeva Diyora Akmaljon qizi, (TADQIQOTLAR, 2026)
ANNOTATSIYA Yalpizdoshlar—  ikki  pallali  oʻsimliklar  sinfiga  mansub  boʻlib,  oʻzining  efir moylariga boyligi va dorivor xususiyatlari bilan ajralib turuvchi eng yirik oilalardan biridir. Dunyo boʻylab ushbu oilaning 236 turkumi va 7000 dan ortiq turi mavjud. Oilaning eng asosiy turkumlari Mentha (Yalpiz), Mentha longifolia (Oqbosh yalpiz) va  Mentha  asiatica  ,Mentha  Piperita  (  Qalampir  yalpiz)    Mentha  arvensis  keng tarqalgan. Oila    vakillarining  introduksiyasi  — bu begona  floraga  mansub  bo‘lgan, iqtisodiy  va  dorivor  jihatdan  qimmatli  o‘simlik  turlarini  yangi  iqlim  sharoitlariga moslashtirish  va  madaniylashtirish  jarayonidir.  O‘zbekiston  sharoitida  bu  oila vakillarini  introduksiya  qilish  bo‘yicha  boy  tajriba  mavjud.  Lamiaceae  oilasining aksariyat vakillari O‘rta dengiz bo‘yi, Janubiy Yevropa va Markaziy Osiyoning tog‘li hududlaridan  kelib  chiqqan. Introduksiya  qilingan  turlar (masalan, Lavanda, Rozmarin, Melissa)  O‘zbekistonning  keskin  kontinental iqlimiga,  ya’ni  yozning  issig‘iga  va  qishning  sovuqlariga  chidamliligi  bo‘yicha sinovdan o‘tkaziladi