O'PKANING INTERSTITSIAL KASALLIKLARI. FIBROZLANUVCHI ALVEOLIT (Ustozlar uchun, 2026)
O‘pkaning interstitsial kasalliklari (O‘IK) — o‘pka to‘qimasining interstitsial qismi, ya’ni alveolalar orasidagi biriktiruvchi to‘qima, interalveolyar devorlar va o‘pka stromasining zararlanishi bilan kechadigan kasalliklar guruhidir. Ushbu kasalliklar o‘pka to‘qimasida yallig‘lanish, shish, fibroz jarayonlari va tuzilish o‘zgarishlari bilan namoyon bo‘ladi. Natijada o‘pkaning elastikligi kamayadi, gaz almashinuvi buziladi va organizmda kislorod yetishmovchiligi yuzaga keladi. Fibrozlanuvchi alveolit o‘pkaning interstitsial kasalliklari orasida muhim o‘rin egallaydi. Ushbu kasallik alveolalar devorlarida surunkali yallig‘lanish jarayoni va biriktiruvchi to‘qimaning ko‘payishi natijasida o‘pka to‘qimasining asta-sekin qattiqlashishi bilan tavsiflanadi. Fibroz jarayoni rivojlanishi natijasida o‘pkaning nafas olish yuzasi kamayadi va bemorda nafas qisishi, quruq yo‘tal, tez charchash kabi belgilar paydo bo‘ladi. O‘pkaning interstitsial kasalliklari turli sabablarga ko‘ra rivojlanishi mumkin. Ular orasida autoimmun kasalliklar, zararli ishlab chiqarish omillari, chang va kimyoviy moddalar ta’siri, ayrim dori vositalari, infeksiyalar hamda irsiy omillar muhim ahamiyatga ega.