ORGANIZM TO‘QIMALARINING RADIOSEZGIRLIGI VA RADIATSION ALOMATLARI (ILIK, MIYA, OSHQAZON-ICHAK TIZIMI)

Abstract

Organizm to‘qimalarining radiosezgirligi inson va hayvonlarning biologik javoblarini o‘rganishda muhim ahamiyatga ega. Ushbu tadqiqotda ilik, miya va oshqazon-ichak tizimining turli dozalardagi ionlashtiruvchi nurlanishga sezgirligi batafsil tahlil qilindi. Eksperimental ishlar natijasida hujayralarda morfologik o‘zgarishlar, biokimyoviy ko‘rsatkichlar va klinik alomatlar qayd etildi. Ilik to‘qimasi eng yuqori radiosezgirlikka ega bo‘lib, limfotsitlarning pasayishi va nekroz darajasi aniqlangan. Miya to‘qimasi pastroq sezgirlik ko‘rsatgan, ammo yuqori doza nurlanish neyronlarning shikastlanishiga olib kelgan. Oshqazon-ichak tizimida epiteliy hujayralar tez bo‘linishi tufayli sezgir bo‘lib, diareya va ovqat hazm qilish buzilishlari kuzatilgan. Natijalar radiatsiya xavfsizligini ta’minlash, profilaktik chora-tadbirlarni ishlab chiqish va klinik amaliyotda qo‘llash uchun ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.