FOUNDATIONS AND METHODOLOGICAL APPROACHES OF BLOCK-BASED PROGRAMMING
Keywords:
Keywords: Block-based programming, programming education, beginner students, teaching methodology, computational thinking., Kalit so‘zlar: blokli dasturlash, dasturlash ta’limi, boshlang‘ich bosqich talabalari, o‘qitish metodikasi, hisoblash tafakkuri., Ключевые слова: блочное программирование, обучение программированию, студенты начального уровня, методика обучения, вычислительное мышление.Abstract
Abstract. The rapid development of information technologies has increased the demand for effective and accessible programming education, especially for beginner-level students. Traditional text-based programming languages often create difficulties for novices due to complex syntax and abstract concepts. Programming education is becoming more effective through the use of block-based programming environments. Block-based programming environments provide a visual and intuitive approach that reduces cognitive load and enhances learners’ motivation. This study aims to develop a structured teaching methodology based on block programming for beginner-level students. The proposed methodology integrates step-by-step learning stages, problem-based tasks, and formative assessment techniques. The methodology was designed based on pedagogical principles, constructivist learning theory, and existing best practices in computer science education. The results indicate that block-based programming significantly improves students’ algorithmic thinking, problem-solving skills, and engagement in the learning process. The study highlights the pedagogical potential of block programming as an effective tool for introductory programming education.
Annotatsiya. Axborot texnologiyalarining jadal rivojlanishi, ayniqsa boshlang‘ich bosqich talabalari uchun samarali va qulay dasturlash ta’limiga bo‘lgan ehtiyojni oshirdi. An’anaviy matnli dasturlash tillari murakkab sintaksis va mavhum tushunchalar sababli yangi o‘rganuvchilar uchun ko‘pincha qiyinchiliklar tug‘diradi. Dasturlash ta’limi blokli dasturlash muhitlaridan foydalanish orqali tobora samaraliroq bo‘lib bormoqda. Blokli dasturlash muhitlari esa kognitiv yuklamani kamaytiruvchi hamda o‘quvchilarning motivatsiyasini oshiruvchi vizual va intuitiv yondashuvni taklif etadi. Ushbu tadqiqot boshlang‘ich bosqich talabalari uchun blokli dasturlashga asoslangan tuzilmali o‘qitish metodikasini ishlab chiqishga qaratilgan. Taklif etilayotgan metodika bosqichma-bosqich o‘qitish, muammoga yo‘naltirilgan topshiriqlar va formatif baholash usullarini o‘z ichiga oladi. Metodika pedagogik tamoyillar, konstruktivistik ta’lim nazariyasi hamda kompyuter fanlari ta’limidagi ilg‘or tajribalar asosida ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari blokli dasturlash talabalarning algoritmik fikrlashi, muammoni hal etish ko‘nikmalari va o‘quv jarayonidagi faolligini sezilarli darajada oshirishini ko‘rsatdi. Tadqiqot blokli dasturlashning kirish darajasidagi dasturlash ta’limi uchun samarali pedagogik vosita ekanligini tasdiqlaydi.
Аннотация. Стремительное развитие информационных технологий обусловило рост потребности в эффективном и доступном обучении программированию, особенно для студентов начального уровня. Традиционные текстовые языки программирования часто вызывают трудности у начинающих обучающихся из-за сложного синтаксиса и абстрактных понятий. Обучение программированию становится более эффективным благодаря использованию сред блочного программирования. Среды блочного программирования предлагают визуальный и интуитивно понятный подход, который снижает когнитивную нагрузку и повышает мотивацию обучающихся. Целью данного исследования является разработка структурированной методики обучения на основе блочного программирования для студентов начального уровня. Предлагаемая методика включает поэтапное обучение, проблемно-ориентированные задания и методы формирующего оценивания. Методика разработана на основе педагогических принципов, конструктивистской теории обучения и лучших практик в области обучения компьютерным наукам. Результаты исследования показывают, что блочное программирование значительно способствует развитию алгоритмического мышления, навыков решения задач и повышению учебной активности студентов. Исследование подчеркивает педагогический потенциал блочного программирования как эффективного инструмента для начального обучения программированию.