IQTISODIY JARAYONLARNI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI YORDAMIDA SIMULYATSIYA QILISH
Keywords:
Kalit so‘zlar: iqtisodiy simulyatsiya, agentga asoslangan model, tizim dinamikasi, Monte-Karlo, DSGE/CGE, stsenariy tahlili, kalibrlash, validatsiya, raqamli egizak, katta ma’lumotlar.Abstract
Iqtisodiy tizimlar ko‘p omilli, dinamik va noaniqlik yuqori bo‘lgan muhitda faoliyat yuritadi. Bunday sharoitda qaror qabul qilishni qo‘llab-quvvatlash, siyosat va biznes strategiyalarining oqibatlarini oldindan baholash hamda risklarni kamaytirish uchun simulyatsiya yondashuvlari muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu maqolada iqtisodiy jarayonlarni axborot texnologiyalari (AT) yordamida simulyatsiya qilishning nazariy asoslari, amaliy modellash usullari, algoritmik yondashuvlar, dasturiy platformalar hamda modelni kalibrlash–validatsiya qilish masalalari akademik ruhda yoritiladi. Shuningdek, makro va mikro darajadagi tipik qo‘llanilish ssenariylari, raqamli egizak (digital twin), katta ma’lumotlar (big data) va bulutli hisoblash (cloud) infratuzilmasining roli tahlil qilinadi.