SUN’IY OZUQA QO‘SHIMCHALARINING JIGAR SALOMATLIGIGA TA’SIRI: E-KODLI MODDALAR, TOKSIKOLOGIK MEXANIZMLAR VA UZOQ MUDDATLI OQIBATLARINING TAXLILI

Abstract

   Annotatsiya. Sun’iy ozuqa qo‘shimchalari zamonaviy oziq-ovqat sanoatining ajralmas qismi bo‘lib, mahsulotlarning tashqi ko‘rinishi, ta’mi, saqlanish muddati va texnologik xususiyatlarini yaxshilashda muhim rol o‘ynaydi. Biroq, ularning inson salomatligiga, xususan, jigar faoliyatiga ta’siri so‘nggi yillarda ilmiy va jamoatchilik muhokamasining markaziy mavzularidan biriga aylandi. Jigar organizmning asosiy detoksifikatsiya organi sifatida ozuqa qo‘shimchalari va ularning metabolitlarini parchalash, zararsizlantirish va chiqarishda yetakchi rol o‘ynaydi. Shu sababli, sun’iy qo‘shimchalarning, ayniqsa E-kodli moddalarning (masalan, E102, E110, E621 va boshqalar) jigar salomatligiga ta’siri, ularning toksikologik mexanizmlari, uzoq muddatli iste’mol oqibatlari va xavfsizlik me’yorlari chuqur o‘rganilmoqda.