XARIDORLAR BILAN TUZILGAN SHARTNOMALARNI HAMDA BAJARILISHLARGA OID MAJBURIYATLARNI IDENTIFIKASIYA QILISH
Keywords:
Kalit so‘zlar: IFRS 15, Daromadni tan olish, Bajarilish majburiyatlari, Shartnomani identifikatsiya qilish, Tranzaksiya narxi, O'zbekiston, Moliyaviy hisobot, Shaffoflik, Keywords: IFRS 15, Revenue recognition, Performance obligations, Contract identification, Transaction price, Uzbekistan, Financial reporting, Transparency, Ключевые слова: МСФО 15, Признание выручки, Обязательства по исполнению, Идентификация договора, Цена сделки, Узбекистан, Финансовая отчетность, ПрозрачностьAbstract
Ushbu maqola xaridorlar bilan tuzilgan shartnomalarni hamda ularni bajarishga oid majburiyatlarni identifikatsiya qilishning nazariy va amaliy jihatlarini IFRS 15 "Xaridorlar bilan shartnomalardan olinadigan daromad" standarti asosida tahlil qiladi. Maqolada shartnomani aniqlash mezonlari, alohida bajarilish majburiyatlarini ajratish, tranzaksiya narxini belgilash va daromadni tan olish jarayonlari batafsil ko'rib chiqiladi. Shuningdek, murakkab senariylar, O'zbekistondagi me'yoriy tartibga solishning o'ziga xos xususiyatlari va ushbu jarayonlarda yuzaga kelishi mumkin bo'lgan qiyinchiliklar muhokama qilinadi. Tadqiqot xaridorlar bilan tuzilgan shartnomalarni to'g'ri hisobga olish va daromadni aniq aks ettirish orqali moliyaviy hisobotlarning shaffofligi va qiyoslanuvchanligini oshirishga qaratilgan.
This article analyzes the theoretical and practical aspects of identifying contracts with customers and related performance obligations based on IFRS 15 "Revenue from Contracts with Customers". It thoroughly examines the criteria for contract identification, separating distinct performance obligations, determining the transaction price, and the revenue recognition process. Furthermore, complex scenarios, the specifics of regulatory frameworks in Uzbekistan, and potential difficulties arising in these processes are discussed. The study aims to enhance the transparency and comparability of financial statements by ensuring accurate accounting for customer contracts and precise revenue recognition.
Настоящая статья анализирует теоретические и практические аспекты идентификации договоров с покупателями и связанных с ними обязательств по исполнению на основе стандарта МСФО (IFRS) 15 "Выручка по договорам с покупателями". В статье подробно рассматриваются критерии определения договора, выделение отдельных обязательств по исполнению, определение цены сделки и процессы признания выручки. Также обсуждаются сложные сценарии, особенности нормативного регулирования в Узбекистане и потенциальные трудности, которые могут возникнуть в этих процессах. Исследование направлено на повышение прозрачности и сопоставимости финансовой отчетности за счет правильного учета договоров с покупателями и точного отражения выручки.