TASVIRIY SAN’AT VA CHIZMACHILIK DARSLARIDA TANQIDIY VA KREATIV FIKRLASH KOʻNIKMALARINI RIVOJLANTIRISH
Keywords:
Kalit so‘zlar: tasviriy san’at ta’limi, chizmachilik darslari, tanqidiy fikrlash, kreativ fikrlash, vizual tafakkur, fazoviy tasavvur, ijodiy faoliyat, muammoli ta’lim, interfaol metodlar, pedagogik texnologiyalar, estetik tarbiya, o‘quvchilarning ijodiy salohiyati., Ключевые слова: изобразительное художественное образование, уроки рисования, критическое мышление, творческое мышление, наглядное мышление, пространственное воображение, творческая деятельность, проблемное обучение, интерактивные методы, педагогические технологии, эстетическое воспитание, творческий потенциал учащихся., Key words: visual art education, drawing lessons, critical thinking, creative thinking, visual thinking, spatial imagination, creative activity, problem-based education, interactive methods, pedagogical technologies, aesthetic education, creative potential of students.Abstract
Annotatsiya:
Mazkur tadqiqot tasviriy san’at va chizmachilik darslarida tanqidiy hamda kreativ fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish masalasining pedagogik, metodik va psixologik jihatlarini kompleks tahlil qilishga bag‘ishlangan. Ishda o‘quvchilarning vizual tafakkuri, fazoviy tasavvuri va muammoli vaziyatlarda mustaqil qaror qabul qilish qobiliyatlarini shakllantirishda tasviriy san’at va chizmachilik fanlarining o‘rni asoslab beriladi. Tadqiqot davomida ijodiy topshiriqlar, muammoli savollar, tahliliy chizma va kompozitsion mashqlar orqali tanqidiy fikrlash mexanizmlarini faollashtirish yo‘llari yoritilgan. Shuningdek, dars jarayonida kreativ yondashuvni qo‘llash, interfaol metodlar va zamonaviy pedagogik texnologiyalar asosida o‘quvchilarning estetik didi, mantiqiy tahlil qilish hamda ijodiy o‘zini namoyon etish ko‘nikmalarini rivojlantirish imkoniyatlari ko‘rsatib berilgan. Tadqiqot natijalari umumta’lim maktablari va ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalarida tasviriy san’at va chizmachilik fanlarini o‘qitish samaradorligini oshirishga xizmat qiladi hamda o‘qituvchilar uchun metodik tavsiyalar ishlab chiqishga yo‘naltirilgan. Настоящее исследование посвящено комплексному анализу педагогических, методических и психологических аспектов развития навыков критического и творческого мышления на занятиях изобразительным искусством и рисованием. В работе обоснована роль изобразительного искусства и рисунка в формировании у учащихся зрительного мышления, пространственного воображения и навыков самостоятельного принятия решений в проблемных ситуациях. В ходе исследования были выделены способы активизации механизмов критического мышления через творческие задания, проблемные вопросы, аналитическое рисование и композиционные упражнения. Также показаны возможности развития у учащихся эстетического вкуса, умений логического анализа и творческого самовыражения на основе использования на уроке творческого подхода, интерактивных методов и современных педагогических технологий. Результаты исследования служат повышению эффективности преподавания изобразительного искусства и рисования в общеобразовательных школах и специализированных учебных заведениях, а также направлены на разработку методических рекомендаций для учителей. This study is dedicated to the comprehensive analysis of pedagogical, methodical and psychological aspects of developing critical and creative thinking skills in art and drawing classes. In the work, the role of visual arts and drawing in the formation of students' visual thinking, spatial imagination and independent decision-making skills in problematic situations is substantiated. During the research, the ways of activating critical thinking mechanisms through creative tasks, problem questions, analytical drawing and compositional exercises were highlighted. Also, the possibilities of developing students' aesthetic taste, logical analysis and creative self-expression skills based on the use of a creative approach, interactive methods and modern pedagogical technologies during the lesson are shown. The results of the research serve to increase the effectiveness of the teaching of visual arts and drawing in general education schools and specialized educational institutions, and are directed to the development of methodological recommendations for teachers.