ОСЛОЖНЕНИЯ ИСКУССТВЕННОЙ ВЕНТИЛЯЦИИ ЛЁГКИХ У НОВОРОЖДЁННЫХ: СОВРЕМЕННЫЙ ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ

Authors

  • Лим М.В Author
  • Толибжонова Н Author
  • Шавази Р.Н. Author

Keywords:

Ключевые слова: искусственная вентиляция лёгких; новорождённые; вентилятор-индуцированное повреждение лёгких; бронхолёгочная дисплазия; осложнения интенсивной терапии., Kalit so‘zlar: sun’iy o‘pka ventilyatsiyasi; yangi tug‘ilgan chaqaloqlar; ventilyator-induksiyalangan o‘pka shikastlanishi; bronxopulmonal displaziya; intensiv terapiya asoratlari., Keywords: mechanical ventilation; newborns; ventilator-induced lung injury; bronchopulmonary dysplasia; intensive care complications.

Abstract

Аннотация. Искусственная вентиляция лёгких (ИВЛ) является одним из базовых методов интенсивной терапии новорождённых с тяжёлой дыхательной недостаточностью. За последние десятилетия совершенствование респираторных технологий, внедрение сурфактантной терапии и развитие неинвазивных методов вентиляции привели к значительному снижению неонатальной летальности, включая выживаемость детей с экстремально низкой массой тела при рождении. Вместе с тем применение ИВЛ остаётся ассоциированным с развитием широкого спектра осложнений, обусловленных незрелостью лёгочной ткани, воздействием механических и биохимических факторов, а также системным воспалительным ответом. Наиболее значимыми осложнениями являются вентилятор-индуцированное повреждение лёгких, бронхолёгочная дисплазия, гемодинамические нарушения, поражение центральной нервной системы и инфекционные осложнения. Цель настоящего обзора — систематизированный и критический анализ современной научной литературы, посвящённой осложнениям ИВЛ у новорождённых, с акцентом на патофизиологические механизмы, факторы риска, клиническое значение и подходы к профилактике. Представленные данные подчёркивают необходимость индивидуализированной респираторной поддержки и дальнейшего развития протективных вентиляционных стратегий в неонатальной интенсивной терапии.

Annotatsiya. Sun’iy o‘pka ventilyatsiyasi (SO‘V) og‘ir nafas yetishmovchiligi bilan kechuvchi yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda intensiv terapiyaning asosiy usullaridan biridir. So‘nggi o‘n yilliklarda respirator texnologiyalarning takomillashuvi, surfaktant terapiyasining joriy etilishi va noinvaziv ventilyatsiya usullarining rivojlanishi neonatal o‘lim ko‘rsatkichlarining sezilarli darajada kamayishiga, jumladan, tug‘ilganda juda past tana vazniga ega bo‘lgan bolalarning yashab qolish darajasining oshishiga olib keldi. Shu bilan birga, SO‘V qo‘llanilishi o‘pka to‘qimasining yetilmaganligi, mexanik va biokimyoviy omillarning ta’siri hamda tizimli yallig‘lanish javobi bilan bog‘liq bo‘lgan keng ko‘lamli asoratlarning rivojlanishi bilan assotsiatsiyalangan. Eng muhim asoratlarga ventilyator-induksiyalangan o‘pka shikastlanishi, bronxopulmonal displaziya, gemodinamik buzilishlar, markaziy asab tizimi zararlanishi va infeksion asoratlar kiradi. Ushbu sharhning maqsadi — yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda SO‘V asoratlariga bag‘ishlangan zamonaviy ilmiy adabiyotlarni tizimli va tanqidiy tahlil qilish, patofiziologik mexanizmlar, xavf omillari, klinik ahamiyati va profilaktika yondashuvlariga alohida e’tibor qaratishdan iborat. Keltirilgan ma’lumotlar neonatal intensiv terapiyada individual yondashuvga asoslangan respirator qo‘llab-quvvatlash va protektiv ventilyatsiya strategiyalarini yanada rivojlantirish zarurligini ta’kidlaydi.

Abstract. Mechanical ventilation (MV) is one of the fundamental methods of intensive care in newborns with severe respiratory failure. Over recent decades, advances in respiratory technologies, the introduction of surfactant therapy, and the development of non-invasive ventilation techniques have led to a significant reduction in neonatal mortality, including improved survival of infants with extremely low birth weight. At the same time, the use of MV remains associated with the development of a wide range of complications caused by the immaturity of lung tissue, the impact of mechanical and biochemical factors, and the systemic inflammatory response. The most clinically significant complications include ventilator-induced lung injury, bronchopulmonary dysplasia, hemodynamic disturbances, central nervous system damage, and infectious complications. The aim of this review is to provide a systematic and critical analysis of the contemporary scientific literature on complications of mechanical ventilation in newborns, with a focus on pathophysiological mechanisms, risk factors, clinical relevance, and preventive approaches. The presented data highlight the necessity of individualized respiratory support and the further development of lung-protective ventilation strategies in neonatal intensive care.

Published

2025-12-31