TURKIY XALQLAR FOLKLORIDA ROʻMOL OBRAZINING RAMZIY MOHIYATI
Keywords:
Kalit soʻzlar:folklor, ramz, ro‘mol obrazi, marosim an’analari, xalq qo‘shiqlari, oila ramzi, mushtaraklik., Anahtar Kelimeler: folklor, sembol, mendil imgesi, tören gelenekleri, halk türküleri, aile sembolü, ortaklık.Abstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada turkiy xalqlar folklorida uchraydigan ramziy obrazlarning mazmuni, xususan ro‘mol timsolining semantik vazifasi tahlil qilinadi. O‘zbek folklorshunosligidagi ilmiy manbalar asosida ro‘molning “oila” va “rozilik” ramzi sifatidagi barqaror ma’nosi yoritilib, uning xalq qo‘shiqlari va marosim an’analaridagi funksiyasi izohlanadi. Shuningdek, ro‘mol obrazining turkiy xalqlar uchun umumiy ramz sifatida shakllanganligi va bu ramz yozma adabiyot hamda zamonaviy qoʻshiqlarda ham davom etayotganligi asoslab beriladi.
Özet: Bu makalede Türk halklarının folklorunda görülen sembolik imgelerin içeriği, özellikle de mendil (örtü) simgesinin semantik işlevi incelenmektedir. Özbek folklorbilimindeki akademik kaynaklar temelinde mendilin “aile” ve “rıza, razılık” sembolu olarak taşıdığı kalıcı anlam açıklanmakta, ayrıca halk türküleri ile tören geleneklerindeki işlevi değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, mendil imgesinin Türk halkları için ortak bir kültürel sembole dönüştüğü ve bu sembolun yazılı edebiyat ile modern şarkılarda da yaşamaya devam ettiği bilimsel dayanaklarla ortaya konulmaktadır.