BADIIY DISKURSDA EVFEMIZMLARNING O‘RNI
Keywords:
Kalit so‘zlar: evfemizm, badiiy diskurs, nutq madaniyati, lingvopoetika, pragmatika, badiiy nutq, evfemik birliklar., Ключевые слова: эвфемизм, художественный дискурс, культура речи, лингвопоэтика, прагматика, художественная речь, эвфемистические единицы., Keywords: euphemism, literary discourse, speech culture, linguopoetics, pragmatics, literary language, euphemistic expressions.Abstract
Annotatsiya. Mazkur maqolada badiiy diskursda evfemizmlarning o‘rni va ularning nutq madaniyatidagi ahamiyati tahlil qilinadi. Muallif evfemizmlarning ijtimoiy-madaniy va lingvistik xususiyatlarini ko‘rib chiqib, ularning nutqdagi estetik va pragmatik vazifalarini yoritadi. O‘zbek xalqining nutq madaniyatida evfemizmlardan foydalanish odobi, andishalilik va sharqona lutf bilan chambarchas bog‘liqligi ta’kidlanadi. Maqolada badiiy adabiyot namunalari, xususan, Alisher Navoiy hamda Tog‘ay Murod asarlaridan keltirilgan misollar asosida evfemik birliklarning lingvopoetik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, ayrim sohalarga xos nutqiy evfemizmlar, jumladan kurash, ko‘pkari va chorvachilik bilan bog‘liq leksik birliklar misolida evfemizmlarning qo‘llanish xususiyatlari ko‘rsatib beriladi. Tadqiqot natijasida evfemizmlar badiiy nutqning obrazliligi, ta’sirchanligi va madaniyligini ta’minlovchi muhim vositalardan biri ekanligi xulosa qilinadi.
Aннотация. В данной статье рассматривается роль эвфемизмов в художественном дискурсе и их значение в культуре речи. Автор анализирует социально-культурные и лингвистические особенности эвфемизмов, раскрывая их эстетические и прагматические функции в процессе коммуникации. Подчеркивается, что использование эвфемизмов в узбекской речевой культуре тесно связано с традициями вежливости, деликатности и восточной речевой этики. На основе примеров из художественных произведений, в частности из работ Алишера Навои и Тогая Мурода, исследуются лингвопоэтические возможности эвфемистических единиц. Кроме того, рассматриваются эвфемизмы, характерные для определённых сфер общения, таких как борьба, традиционная игра «копкари» и скотоводческая лексика. В результате исследования делается вывод о том, что эвфемизмы являются важным средством формирования выразительности, эстетичности и культурности художественной речи.
Abstract. This article examines the role of euphemisms in literary discourse and their significance in speech culture. The author analyzes the socio-cultural and linguistic characteristics of euphemisms and highlights their aesthetic and pragmatic functions in communication. It is emphasized that the use of euphemisms in Uzbek speech culture is closely connected with politeness, delicacy, and the traditions of Eastern communicative etiquette. The study explores the linguopoetic potential of euphemistic expressions through examples from literary works, particularly those of Alisher Navoi and Togay Murod. In addition, the article discusses euphemisms used in specific communicative domains, such as traditional wrestling, the national game kupkari, and pastoral vocabulary. The research concludes that euphemisms serve as an important linguistic tool that enhances expressiveness, politeness, and aesthetic value in literary discourse.