EKSPERIMENTAL QANDLI DIABET SHAROITIDA BUYRAK TO‘QIMASINING MORFOLOGIK O‘ZGARISHLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar:Qandli diabet, diabetik nefropatiya, buyrak morfologiyasi, glomeruloskleroz, mezangial proliferatsiya, mikroangiopatiya, buyrak kanalchalari.Abstract
Qandli diabet organizmda turli organ va tizimlarda struktur o‘zgarishlarni keltirib chiqaradigan keng tarqalgan metabolik kasallik hisoblanadi. Ushbu kasallikning muhim asoratlaridan biri buyraklarning shikastlanishi bo‘lib, u diabetik nefropatiya sifatida namoyon bo‘ladi. Giperglikemiya ta’sirida buyrak glomerulalarida bazal membrananing qalinlashishi, mezangial hujayralar proliferatsiyasi hamda mezangial matriksning ortishi kuzatiladi. Shu bilan birga, buyrak kanalchalarida distrofik o‘zgarishlar, epiteliy hujayralarining degeneratsiyasi va interstitsial fibroz rivojlanadi. Mikroangiopatiya natijasida tomir devorlarida gialinoz va sklerotik jarayonlar paydo bo‘ladi. Ushbu morfologik o‘zgarishlar buyrakning filtratsion funksiyasining buzilishiga olib keladi. Buyrak to‘qimalaridagi morfologik o‘zgarishlarni o‘rganish diabetik nefropatiyaning patogenezini tushunish hamda uning erta diagnostikasi va profilaktikasini takomillashtirishda muhim ahamiyatga ega.
