АОРТА АНЕВРИЗМАСИ: ПАТОГЕНЕЗ, ДИАГНОСТИКА ВА ДАВОЛАШНИНГ ЗАМОНАВИЙ ТУШУНЧАЛАРИ

Authors

  • Турдиев Шухрат Бердиевич Author
  • Раббимова Бахора Author

Keywords:

Key words: Аорта аневризмаси, патогенез, яллиғланиш, диагностика, эндоваскуляр даволаш, ESC тавсиялари, генетик омиллар, метформин.

Abstract

Аневризма аорты — бу ўткир ва сурункали юрак-қон томир касаллиги бўлиб, аорта деворининг патологик кенгайиши билан характерланади. Ушбу касалликнинг патогенезида генетик омиллар, сурункали яллиғланиш, экстрацеллюляр матрикс (ЭКМ) деградацияси, гемодинамик стресс ва оксидатив стресснинг ўрни катта. Замонавий тадқиқотларга кўра, IL-6 йўли, PCSK9 ва микротомирлар аорта аневризмаси ривожланишида муҳим рол ўйнайди. Диагностикада ультратовуш, КТ-ангиография ва МРТ асосий ўринни эгаллайди; скрининг эркакларда 65 ёшдан юқорида ва чекувчиларда тавсия этилади. Даволашда кичик аневризмаларда кузатув ва медикаментоз терапия (статинлар, антигипертензивлар), катта аневризмаларда эса эндоваскуляр (EVAR/TEVAR) ёки очиқ жарроҳлик амалиётлари қўлланилади. Ҳозирги вақтда ҳеч қандай дори воситаси аорта аневризмаси ўсишини ишончли равишда тўхтата олмаган, лекин метформин ва PCSK9 ингибиторлари бўйича клиник синовлар давом этмоқда. Ушбу мақола аорта аневризмаси патогенези, диагностикаси ва даволашнинг замонавий концепцияларини таҳлил қилади ва келгуси тадқиқотлар учун йўналишларни кўрсатади.

Published

2026-03-29