XVI–XVIII ASRLARDA MARKAZIY OSIYO XONLIKLARINING TRANSPORT-LOGISTIKA TIZIMI VA UNING XALQARO SAVDODAGI O‘RNI

Authors

  • Usmanov Abdulhamid Author

Keywords:

Kalit so’zlar: Markaziy Osiyo xonliklari, karvon savdosi, logistika tizimi, savdo yo‘llari, karvonsaroylar, rabotlar, sardobalar, quduqlar, transport tizimi, tuya karvonlari, zakot va boj, xalqaro savdo, Ключевые слова: ханства Центральной Азии, караванная торговля, логистическая система, торговые пути, караван-сараи, рабаты, сардобы, колодцы, транспорт, верблюжьи караваны, налоги и пошлины, международная торговля, Keywords: Central Asian khanates, caravan trade, logistics system, trade routes, caravanserais, rabats, sardobas, wells, transport system, camel caravans, taxation and customs, international trade

Abstract

Annotatsiya:Ushbu maqolada XVI–XVIII asrlarda Markaziy Osiyo xonliklarida shakllangan savdo-logistika tizimi va uning iqtisodiy ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqotda mintaqani kesib o‘tgan asosiy savdo yo‘nalishlari — shimoliy (Rossiya), janubiy (Hindiston) va sharqiy (Xitoy) yo‘laklarning o‘ziga xos xususiyatlari yoritilgan. Shuningdek, karvonsaroylar, rabotlar, sardobalar va quduqlar kabi infratuzilma elementlarining karvon savdosini ta’minlashdagi roli ochib berilgan. Maqolada transport tizimi, xususan tuya karvonlarining logistika jarayonidagi o‘rni ham tahlil etiladi. Savdo faoliyatining iqtisodiy va huquqiy mexanizmlari — zakot, boj va boshqa to‘lovlar kontekstida ko‘rib chiqilib, infratuzilmaning rivojlanganligi xonliklarning xalqaro savdodagi raqobatbardoshligini belgilovchi muhim omil ekanligi asoslab beriladi.

Аннотация:В данной статье анализируется система торгово-логистической инфраструктуры, сформировавшаяся в ханствах Центральной Азии в XVI–XVIII веках, а также её экономическое значение. Рассматриваются основные торговые направления региона — северное (Россия), южное (Индия) и восточное (Китай), их особенности и роль в международной торговле. Особое внимание уделяется инфраструктурным элементам, таким как караван-сараи, рабаты, сардобы и колодцы, обеспечивавшим функционирование караванной торговли. Также исследуется транспортная система, включая роль верблюжьих караванов в логистике. Экономические и правовые механизмы торговли, такие как налоги и пошлины, рассматриваются в контексте формирования конкурентоспособности ханств на международной арене.

Abstract:This article analyzes the trade and logistics system developed in the Central Asian khanates during the 16th–18th centuries and its economic significance. The study examines the main trade routes crossing the region, including the northern (Russia), southern (India), and eastern (China) directions, highlighting their specific features. Special attention is given to key infrastructure elements such as caravanserais, rabats, sardobas, and wells, which ensured the functioning of caravan trade. The transport system, particularly the role of camel caravans in logistics processes, is also explored. Furthermore, the economic and legal mechanisms of trade, including taxation and customs duties, are analyzed. The study concludes that the level of infrastructure development was a crucial factor determining the competitiveness of Central Asian khanates in international trade.

Published

2026-04-25