O‘ZBEK TILIDAGI IQTISODIY TERMINLARNING SEMANTIK VA GRAMMATIK RIVOJLANISHI
Keywords:
Kalit so‘zlar: iqtisodiy terminlar, semantika, grammatika, o‘zbek tili, terminologiya, so‘z yasalishi, o‘zlashma so‘zlar, leksik rivojlanish., Ключевые слова: экономические термины, семантика, грамматика, узбекский язык, терминология, словообразование, заимствования, лексическое развитие., Keywords: economic terms, semantics, grammar, Uzbek language, terminology, word formation, borrowings, lexical development.Abstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada o‘zbek tilidagi iqtisodiy terminlarning semantik va grammatik rivojlanish jarayoni tahlil qilinadi. Iqtisodiyot sohasining jadal rivojlanishi natijasida til tizimida yangi terminlarning paydo bo‘lishi, ularning ma’no kengayishi hamda grammatik jihatdan moslashuvi o‘rganiladi. Maqolada iqtisodiy terminlarning semantik o‘zgarishlari, ya’ni ma’no torayishi, kengayishi va ko‘chma ma’noda qo‘llanilishi ilmiy asosda yoritiladi. Shuningdek, ularning grammatik rivojlanishi, jumladan, so‘z yasalishi, qo‘shma terminlarning shakllanishi hamda o‘zlashma so‘zlarning o‘zbek tili grammatik tizimiga moslashish jarayoni tahlil qilinadi. Ingliz va rus tillaridan kirib kelgan iqtisodiy terminlarning o‘zbek tilida qo‘llanishi ham alohida ko‘rib chiqiladi. Maqolada ta’kidlanishicha, global iqtisodiy jarayonlar tilning leksik boyishiga va yangi terminologik tizimning shakllanishiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Tadqiqot o‘zbek tilidagi iqtisodiy terminlarning rivojlanish tendensiyalarini aniqlash va ularning zamonaviy lingvistik xususiyatlarini yoritishga qaratilgan.
Аннотация: В данной статье рассматриваются процессы семантического и грамматического развития экономических терминов в узбекском языке. В условиях активного развития экономической сферы наблюдается появление новых терминов, расширение их значений, а также их адаптация к грамматической системе языка. Особое внимание уделяется семантическим изменениям экономической лексики, включая сужение, расширение и перенос значений терминов. Также анализируются грамматические особенности развития терминов, такие как словообразование, формирование сложных терминологических единиц и адаптация заимствованных слов к нормам узбекского языка. Отдельно рассматривается влияние английского и русского языков как основных источников заимствования экономической терминологии. Подчеркивается, что процессы глобализации и развитие мировой экономики способствуют активному обогащению словарного состава и формированию новой терминологической системы.
Abstract: This article analyzes the semantic and grammatical development of economic terms in the Uzbek language. As a result of the rapid development of the economic sphere, the emergence of new terms, their semantic expansion, and grammatical adaptation within the language system are examined. The study explores semantic changes of economic terms, including narrowing, widening, and metaphorical usage of meanings. It also analyzes their grammatical development, such as word formation processes, the creation of compound terms, and the adaptation of loanwords to the grammatical system of the Uzbek language. Economic terms borrowed from English and Russian are also considered. The article emphasizes that global economic processes significantly contribute to the enrichment of vocabulary and the formation of a new terminological system.