O‘ZBEK TILIDAGI IQTISODIY ATAMALARNI HOSIL QILISH USULLARI VA GRAMMATIK XUSUSIYATLARI

Authors

  • Yuldasheva Dilnoza Bekmurodovna Author
  • Isayey Shoxjaxon Komil o'g’li Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: iqtisodiy terminlar, so‘z yasalishi, affiksatsiya, grammatik tahlil, iqtisodiy leksika, o‘zbek tili, terminologiya., Ключевые слова: экономические термины, словообразование, аффиксация, грамматический анализ, лексика экономики, узбекский язык, терминология., Keywords: economic terms, word formation, affixation, grammatical analysis, economic vocabulary, Uzbek language, terminology.

Abstract

Annotatsiya: Ushbu maqolada o‘zbek tilida iqtisodiy atamalarning hosil bo‘lish usullari va ularning grammatik xususiyatlari chuqur tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida iqtisodiy terminlarning shakllanishida so‘z yasash usullari, affiksatsiya, birikma yasash hamda o‘zlashma so‘zlarning o‘rni alohida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, iqtisodiy leksikaning rivojlanish jarayoni va uning zamonaviy o‘zbek tilidagi o‘zgarish tendensiyalari ham yoritiladi. Maqolada iqtisodiy matnlarda qo‘llaniladigan grammatik birliklar, xususan ot, sifat va fe’l turkumlarining funksional xususiyatlari tahlil qilinadi. Iqtisodiy terminlarning ko‘p hollarda otlashgan shaklda kelishi, sifatlarning aniqlovchi vazifasida ishlatilishi va murakkab sintaktik konstruktsiyalarning keng qo‘llanilishi misollar asosida ko‘rsatib beriladi. Bundan tashqari, xalqaro iqtisodiy atamalarning o‘zbek tiliga kirib kelishi va ularning moslashuvi jarayoni ham o‘rganiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, o‘zbek iqtisodiy terminologiyasi dinamik rivojlanayotgan tizim bo‘lib, u tilning ichki imkoniyatlari hamda tashqi (o‘zlashma) elementlar hisobiga boyib bormoqda. Ushbu maqola iqtisodiy tilshunoslik, terminologiya va zamonaviy o‘zbek tili rivojini o‘rganishda muhim ilmiy ahamiyatga ega.

    Аннотация: В данной статье подробно анализируются способы образования экономических терминов в узбекском языке и их грамматические особенности. В ходе исследования рассматриваются словообразовательные процессы, включая аффиксацию, словосложение и заимствование, а также их роль в формировании экономической лексики. Особое внимание уделяется тенденциям развития экономической терминологии в современном узбекском языке. Также анализируются грамматические единицы,

    Abstract: This article provides a detailed analysis of the formation methods of economic terms in the Uzbek language and their grammatical features. The study examines word-formation processes, including affixation, compounding, and borrowing, as well as their role in the development of economic vocabulary. Special attention is given to the trends in the evolution of economic terminology in modern Uzbek. The paper also analyzes grammatical units used in economic texts, particularly the functional features of nouns, adjectives, and verbs. It is shown that economic terms are mostly used in nominal form, adjectives function as attributes, and complex syntactic structures are widely used in scientific and economic styles. In addition, the adaptation of international economic terms into the Uzbek language is discussed. The results indicate that Uzbek economic terminology is a dynamically developing system enriched both by internal linguistic resources and external borrowings. This study is significant for the fields of terminology studies, linguistics, and the development of modern Uzbek language.

используемые в экономических текстах, в частности особенности существительных, прилагательных и глаголов. Показано, что экономические термины чаще всего употребляются в именной форме, прилагательные выполняют функцию определения, а сложные синтаксические конструкции широко применяются в научно-экономическом стиле. Кроме того, рассматривается процесс адаптации международных экономических терминов в узбекском языке. Результаты исследования показывают, что экономическая терминология узбекского языка представляет собой динамично развивающуюся систему, которая обогащается как за счёт внутренних языковых ресурсов, так и за счёт заимствований. Данная работа имеет важное значение для изучения терминологии, лингвистики и развития современного узбекского языка.

Published

2026-04-25