IZZAT SULTON NAZARIYOTCHI OLIM SIFATIDA

Authors

  • Yusupova Madinaxon Author
  • Gʻulomova Dildoraxon Xayrullo qizi Author

Keywords:

Kalit so'zlar: Izzat Sulton, adabiyot nazariyasi, o'zbek adabiyotshunosligi, drama nazariyasi, badiiy shakl va mazmun, Alisher Navoiy, navoiyshunoslik, akademik adabiyot maktabi, XX asr o'zbek ilmi., Ключевые слова: Иззат Султан, теория литературы, узбекское литературоведение, теория драмы, художественная форма и содержание, Алишер Навои, навоиведение, академическая литературоведческая школа, узбекская наука XX века., Keywords: Izzat Sulton, theory of literature, Uzbek literary studies, drama theory, artistic form and content, Alisher Navoi, Navoi studies, academic literary school, 20th-century Uzbek science.

Abstract

Mazkur ilmiy maqolada XX asr o'zbek adabiyotshunosligining yirik vakili, akademik Izzat Sulton (1910–2001)ning nazariyotchi olim sifatidagi faoliyati keng ko'lamda tahlil qilinadi. Olimning "Adabiyot nazariyasi" darsligi, Alisher Navoiy ijodi va merosiga bag'ishlangan tadqiqotlari, drama nazariyasi sohasidagi ilmiy izlanishlari, badiiy adabiyotning shakl va mazmun masalalariga oid qarashlari atroflicha o'rganilgan. Maqolada Izzat Sultonning o'zbek adabiyot nazariyasi fanini tizimli o'quv-ilmiy yo'nalish sifatida shakllantirishdagi xizmatlari, uning Fitrat va Abdurahmon Sa'diy boshlagan adabiyot nazariyasi an'analarini davom ettirgan holda yangi ilmiy maktab yaratgani ko'rsatib berilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatadiki, Izzat Sulton merosi nafaqat o'tmishning qadrli yodgorligi, balki bugungi adabiyotshunoslik fani uchun ham metodologik asos bo'lib xizmat qilmoqda.

В настоящей научной статье всесторонне анализируется деятельность крупного представителя узбекского литературоведения XX века, академика Иззата Султана (1910–2001) как учёного-теоретика. Подробно изучены учебник «Теория литературы», научные исследования, посвящённые творчеству и наследию Алишера Навои, теоретические разработки в области драматургии, взгляды на проблемы формы и содержания художественной литературы. В статье раскрывается вклад Иззата Султана в формирование теории литературы как системного учебно-научного направления, продолжение традиций литературной теории, начатых Фитратом и Абдурахманом Саади, а также создание новой научной школы. Результаты исследования показывают, что наследие Иззата Султана служит не только ценным памятником прошлого, но и методологической основой современного литературоведения.

This scholarly article comprehensively analyzes the activity of academician Izzat Sulton (1910–2001), a prominent representative of 20th-century Uzbek literary studies, as a theoretical scholar. The article examines in detail the scholar's textbook "Theory of Literature", his research dedicated to the works and heritage of Alisher Navoi, his scientific investigations in the field of drama theory, and his views on the form and content of literary fiction. The article highlights Izzat Sulton's contribution to establishing the theory of literature as a systematic educational and scientific direction in Uzbekistan, his continuation of the literary-theoretical traditions started by Fitrat and Abdurahman Sadi, and the creation of a new scientific school. The results of the research show that Izzat Sulton's heritage serves not only as a valuable monument of the past but also as a methodological basis for contemporary literary studies.

Published

2026-04-28