O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI MARKAZIY BANKI VA TIJORAT BANKLARI BUXGALTERIYA HISOBINING HISOBVARAQLAR REJALARI: 2026 YILGI ISLOHOTLAR KONTEKSTIDA
Keywords:
Kalit so‘zlar: hisobvaraqlar rejasi, buxgalteriya hisobi, MHMS, valyuta operatsiyalari, elektron hujjat aylanishi, Markaziy bank, tijorat banklari, mikromoliya banklari, moliyaviy hisobot, XVJ tavsiyalari., Ключевые слова: план счетов, бухгалтерский учет, МХМС, валютные операции, электронное документооборот, Центральный банк, коммерческие банки, микрофинансовые банки, финансовая отчетность, рекомендации МВФ., Keywords: chart of accounts, accounting, MHMS, currency transactions, electronic document management, Central Bank, commercial banks, microfinance banks, financial reporting, IMF recommendations.Abstract
Annotatsiya: Ushbu ilmiy maqola O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki va tijorat banklarida qo‘llaniladigan buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasining 2026 yilda amalga oshirilgan tizimli o‘zgarishlarini keng qamrovli o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda Markaziy bank Boshqaruvining 2026 yil 16 fevraldagi 37/7-son qarori (ro‘yxat raqami 1834-12, 2026 yil 4 mart) bilan tasdiqlangan “O‘zbekiston Respublikasi banklarida buxgalteriya hisobini yuritish va buxgalteriya ishlarini tashkil qilish tartibi to‘g‘risidagi yo‘riqnoma”ga kiritilgan o‘zgartirish va qo‘shimchalar batafsil tahlil qilinadi. Shuningdek, 2026 yil yanvar oyida Markaziy bank obligatsiyalarining chiqarilishi va muomalada bo‘lishi tartibiga kiritilgan o‘zgartirishlar, moliyaviy hisobotning milliy standartlarini (MHMS) ishlab chiqish jarayoni hamda XVJning 2026 yil apreldagi O‘zbekiston bank tizimi bo‘yicha tavsiyalari o‘rganilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, 2026 yilgi islohotlarning asosiy yo‘nalishlari:buxgalteriya hisobini to‘liq elektron shaklga o‘tkazish va elektron raqamli imzo tizimini joriy etish; “tijorat banklari” atamasining “banklar” deb o‘zgartirilishi orqali mikromoliya banklarini yagona tizimga qamrab olish; Markaziy bankning Bank tizimi ma’lumotlar omboriga aktiv va majburiyatlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni real vaqt rejimida uzatish tizimini joriy etish; valyuta operatsiyalarini liberallashtirish va xorijiy investorlar uchun qulay shart-sharoitlar yaratish hamda banklarning ichki hisob siyosatini mustahkamlashdan iborat.
Аннотация: Данная научная статья посвящена всестороннему изучению систематических изменений, внесенных в план счетов учета, используемый в Центральном банке Республики Узбекистан и коммерческих банках в 2026 году. В исследовании представлен подробный анализ поправок и дополнений, внесенных в «Инструкцию по порядку ведения учета и организации бухгалтерской работы в банках Республики Узбекистан», утвержденную Постановлением Совета Центрального банка № 37/7 от 16 февраля 2026 года (регистрационный номер 1834-12, 4 марта 2026 года). Также были изучены поправки, внесенные в порядок выпуска и обращения облигаций Центрального банка в январе 2026 года, процесс разработки национальных стандартов финансовой отчетности (МСФО) и рекомендации МВФ по банковской системе Узбекистана в апреле 2026 года. По результатам исследования, основными направлениями реформ в 2026 году являются: полностью электронный учет и внедрение системы электронной цифровой подписи; включение микрофинансовых банков в единую систему путем замены термина «коммерческие банки» на «банки»; внедрение системы передачи информации об активах и пассивах в режиме реального времени в хранилище данных банковской системы Центрального банка; либерализация валютных операций и создание благоприятных условий для иностранных инвесторов; и укрепление внутренней учетной политики банков.
Abstract: This scientific article is devoted to a comprehensive study of the systematic changes made in the chart of accounts of accounting used in the Central Bank of the Republic of Uzbekistan and commercial banks in 2026. The study provides a detailed analysis of the amendments and additions made to the “Instructions on the Procedure for Maintaining Accounting and Organizing Accounting Work in Banks of the Republic of Uzbekistan”, approved by the Resolution of the Board of the Central Bank No. 37/7 dated February 16, 2026 (registration number 1834-12, March 4, 2026). Also, the amendments made to the procedure for issuing and circulating Central Bank bonds in January 2026, the process of developing national financial reporting standards (IFRS), and the IMF recommendations on the banking system of Uzbekistan in April 2026 were studied. According to the results of the study, the main areas of reform in 2026 are: fully electronic accounting and the introduction of an electronic digital signature system; inclusion of microfinance banks in a single system by replacing the term “commercial banks” with “banks”; introduction of a system for real-time transmission of information on assets and liabilities to the Central Bank’s Banking System Data Warehouse; liberalization of currency transactions and creation of favorable conditions for foreign investors; and strengthening the internal accounting policy of banks.