UMUMIY OʻRTA TAʼLIM ADABIYOT DARSLIKLARIDA LUTFIY IJODINING TAQDIM ETILISHI: QIYOSIY TAHLIL VA TAKOMILLASHTIRISH YOʻLLARI
Keywords:
Kalit soʻzlar: Lutfiy, mumtoz adabiyot, adabiyot darsligi, davlat taʼlim standarti, kompetensiyaviy yondashuv, gʻazal, “Gul va Navroʻz”, qiyosiy tahlil, oʻquv dasturi., Ключевые слова: Лутфи, классическая литература, учебник литературы, государственный образовательный стандарт, компетентностный подход, газель, «Гуль и Навруз», сравнительный анализ, учебная программа., Keywords: Lutfi, classical literature, literature textbook, State Education Standard, competency-based approach, ghazal, “Gul va Navruz”, comparative analysis, curriculum.Abstract
Annotatsiya. Maqolada XV asr oʻzbek mumtoz adabiyotining yirik vakili Lutfiy ijodining umumiy oʻrta taʼlim 8–11-sinf adabiyot darsliklarida taqdim etilish holati qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida amaldagi toʻrtta darslikning Lutfiy mavzusiga ajratgan hajmi, mazmuniy tarkibi, savol-topshiriqlar tizimi va kompetensiyaviy yondashuvga muvofiqligi baholangan. Tahlil natijalari Lutfiy biografiyasining bir tomonlama yoritilishi, gʻazallar tanlovining tor doirada cheklanishi, “Gul va Navroʻz” dostonidan parchalarning faqat 9-sinfda berilishi hamda 11-sinfda mavzuga ajratilgan hajmning sezilarli kamayganligi kabi muammolarni ochib beradi. Maqolada darsliklarni davlat taʼlim standarti talablariga muvofiq takomillashtirish va kompetensiyaviy yondashuvni kuchaytirish boʻyicha aniq taklif va tavsiyalar keltirilgan.
Аннотация. В статье проводится сравнительный анализ представления творчества Лутфи — крупного представителя узбекской классической литературы XV века — в учебниках литературы 8–11 классов общего среднего образования. В ходе исследования оценены объём, содержательная структура, система вопросов и заданий, а также соответствие компетентностному подходу четырёх действующих учебников. Результаты анализа выявляют такие проблемы, как одностороннее освещение биографии Лутфи, узкий выбор газелей, представление отрывков из поэмы «Гуль и Навруз» только в 9 классе и значительное сокращение объёма темы в 11 классе. В статье предложены конкретные рекомендации по совершенствованию учебников в соответствии с требованиями государственного образовательного стандарта и усилению компетентностного подхода.
Abstract. The article provides a comparative analysis of how the works of Lutfi — a prominent figure of 15th-century Uzbek classical literature — are presented in literature textbooks for grades 8–11 of general secondary education. The research evaluates the volume, content structure, question-task system, and conformity with the competency-based approach of four current textbooks. The findings reveal problems such as one-sided coverage of Lutfi's biography, a narrow selection of ghazals, the inclusion of excerpts from the poem “Gul va Navruz” only in grade 9, and a significant reduction in the topic's volume in grade 11. The article offers concrete recommendations for improving the textbooks in line with State Education Standard requirements and strengthening the competency-based approach.