SWITCHING TEXNOLOGIYALARINING SAMARADORLIGINI OSHIRISH USULLARI

Authors

  • Ibragimov Sh.M Author
  • Asqarova M.V Author

Keywords:

Kalit so'zlar: kommutatsiya texnologiyalari, tarmoq samaradorligi, kommutator (switch), VLAN, STP, tarmoq trafigi, OSI modeli, ma'lumotlarni uzatish, dasturiy ta'minot bilan boshqariladigan tarmoq (SDN), kechikish vaqti., Keywords: switching technologies, network efficiency, switch, VLAN, STP, network traffic, OSI model, data transmission, software-defined networking (SDN), latency., Ключевые слова : технологии коммутации, эффективность сети, коммутатор (switch), VLAN, STP, сетевой трафик, модель OSI, передача данных, программно-определяемые сети (SDN), задержка передачи.

Abstract

ANNOTATSIYA: Ushbu maqolada zamonaviy kompyuter tarmoqlarida qo'llaniladigan switching (kommutatsiya) texnologiyalarining samaradorligini oshirishga qaratilgan usullar va yondashuvlar ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Maqolada kommutatsiyaning asosiy turlari - kanal kommutatsiyasi, paket kommutatsiyasi va xabar kommutatsiyasi - batafsil ko'rib chiqilgan hamda ularning afzalliklari va kamchiliklari solishtirilgan. Bundan tashqari, kommutatorlar (switchlar) ishlash tamoyillari, MAC-jadval boshqaruvi, VLAN texnologiyasi orqali tarmoqni segmentlash, Spanning Tree Protocol (STP) yordamida halqa oldini olish, shuningdek dasturiy ta'minot bilan boshqariladigan tarmoqlar (SDN) kabi zamonaviy yechimlar yoritilgan. Tadqiqot natijalari switching texnologiyalarini to'g'ri tanlash va sozlash orqali tarmoq unumdorligini sezilarli darajada oshirish mumkinligini ko'rsatmoqda. Maqola kompyuter tarmoqlari sohasida ta'lim olayotgan talabalar, magistrantlar va muhandislar uchun mo'ljallangan.

ANNOTATION: This article provides a scientific analysis of methods and approaches aimed at improving the efficiency of switching technologies used in modern computer networks. The main types of switching - circuit switching, packet switching, and message switching - are examined in detail, with their advantages and disadvantages compared. Additionally, the article covers switch operating principles, MAC table management, network segmentation via VLAN technology, loop prevention using Spanning Tree Protocol (STP), and modern solutions such as Software-Defined Networking (SDN). The research results demonstrate that significant improvements in network performance can be achieved through proper selection and configuration of switching technologies. The article is intended for students, graduate students, and engineers in the field of computer networks.

АННОТАЦИЯ: В данной статье проводится научный анализ методов и подходов, направленных на повышение эффективности технологий коммутации, используемых в современных компьютерных сетях. Подробно рассмотрены основные виды коммутации - коммутация каналов, коммутация пакетов и коммутация сообщений - с сравнительным анализом их преимуществ и недостатков. Кроме того, в статье освещаются принципы работы коммутаторов, управление MAC-таблицами, сегментация сети с помощью технологии VLAN, предотвращение петель с использованием протокола Spanning Tree (STP), а также современные решения, такие как программно-определяемые сети (SDN). Результаты исследования показывают, что значительного повышения производительности сети можно достичь за счёт правильного выбора и настройки технологий коммутации. Статья предназначена для студентов, магистрантов и инженеров в области компьютерных сетей.

Published

2026-05-12