TA’LIM JARAYONINI MODELLASHTIRISHNING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI.
Keywords:
Kalit so‘zlar: modellashtirish, ta’lim jarayoni, tizimli yondashuv, kompetensiya, differensial yondashuv, raqamli texnologiyalar, gibrid model, ta’lim jarayoni, modellashtirish, tizimli yondashuv, kompetensiyaviy yondashuv, raqamli texnologiyalar, sun’iy intellekt, ta’lim sifati, Pedagogik modellashtirish, tizimli yondashuv, raqamli transformatsiya, adaptiv ta’lim.Abstract
Annotatsiya: Zamonaviy ta’lim tizimini loyihalash va boshqarishda modellashtirishning roli keng ko‘lamda tahlil qilinadi. Bugungi kunda ta’lim faqat bilim berish maskani emas, balki murakkab ijtimoiy-texnik tizimga aylanib bormoqda. Shu sababli, maqolada an’anaviy chiziqli modellardan voz kechgan holda, shaxsga yo‘naltirilgan (student-centered) va kompetensiyaviy yondashuvlarga asoslangan modellar ko‘rib chiqiladi. Ushbu maqolada ta’lim jarayonini modellashtirishning zamonaviy yondashuvlari tahlil qilinadi. Modellashtirish – bu ta’lim tizimining murakkab elementlari (o‘qituvchi, o‘quvchi, o‘quv materiali, texnologiyalar, muhit) o‘rtasidagi munosabatlarni sxematik, matematik yoki kompyuter yordamida aks ettirish usulidir. Zamonaviy yondashuvlar sifatida quyidagilar ajratiladi: tizimli yondashuv (ta’limni yaxlit tizim sifatida ko‘rib chiqish), kompetensiyaviy yondashuv (natijaga yo‘naltirilganlik), differensial va individual yondashuv (o‘quvchilarning xususiyatlarini hisobga olish), shuningdek, raqamli texnologiyalarga asoslangan modellashtirish (virtual laboratoriyalar, simulyatorlar, sun’iy intellekt). Ushbu yondashuvlar ta’lim jarayonini oldindan loyihalash, uning samaradorligini bashorat qilish va real sharoitlarda moslashtirish imkonini beradi. Modellashtirish nafaqat darsning tuzilishini, balki o‘quvchilarning kognitiv yuklamasini, motivatsion omillarni va o‘qitish usullarining o‘zaro ta’sirini ham hisobga oladi.
