PROFESSIONAL SPORT MURABBIYLARI SHARTNOMASINING BEKOR QILISH ASOSLARI

Authors

  • Toshtemirov Dilshod Oybek o‘g‘li Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: professional futbol murabbiylari , shartnomaviy barqarorlik , FIFA RSTP , asosli sabab , shartnomani bekor qilish , kompensatsiya , milliy qonunchilik., Keywords: professional football coaches , contractual stability , FIFA RSTP , just cause , contract termination , compensation , national legislation., Ключевые слова: профессиональные футбольные тренеры , контрактная стабильность , Регламент ФИФА (RSTP) , обоснованная причина (just cause) , расторжение контракта , компенсация , национальное законодательство.

Abstract

Annotatsiya: Ushbu maqola professional futbol murabbiylarining shartnomaviy huquqiy maqomini FIFA O‘yinchilar maqomi va transferi bo‘yicha reglamenti (RSTP) hamda O‘zbekiston milliy qonunchiligi doirasida normativ tahlil qiladi. Tadqiqot shartnomalarning so‘zsiz bajarilishi (pacta sunt servanda) tamoyili va uning xalqaro sport huquqidagi ahamiyatini o‘rganadi. Xususan, FIFA RSTP 2-ilovasiga muvofiq, shartnoma faqat o‘zaro kelishuv yoki muddat tugashi bilan bekor qilinishi belgilangan bo‘lsa-da, amaliyotda bir tomonlama bekor qilish odatiy holga aylangan. Maqolada shartnoma bekor qilinishiga olib keluvchi “asosli sabab” (just cause) instituti, jumladan, maosh to‘lamaslik va murabbiyga nisbatan tazyiq o‘tkazish holatlarining huquqiy oqibatlari batafsil yoritilgan. Sport arbitraj sudi (CAS) amaliyotiga tayangan holda, murabbiy vakolatlarini cheklash ham asosli sabab bo‘la olishi ko‘rsatilgan. Shuningdek, asosli sababsiz shartnomani bekor qilishda kompensatsiya to‘lash mexanizmlari tahlil qilinib, FIFA qoidalari an’anaviy umumiy huquqdan farqli o‘laroq murabbiyga qo‘shimcha kompensatsiya olish imkonini berishi ta’kidlanadi. Tadqiqotning ikkinchi qismida FIFA qoidalari va O‘zbekiston Fuqarolik hamda Mehnat kodekslari o‘rtasidagi keskin ziddiyatlar ko‘rib chiqiladi. Milliy qonunchilik sportning o‘ziga xos jihatlarini to‘liq qamrab ololmasligi, masalan, xodimning 14 kunlik ogohlantirish bilan ishdan ketish huquqi xalqaro shartnomaviy barqarorlik prinsipini yo‘qqa chiqarishi ta’kidlanadi. Xulosa o‘rnida, yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan huquqiy bo‘shliqlarni bartaraf etish uchun FIFA RSTPning kafolatli sanksiya moddalarini mehnat shartnomalariga to‘g‘ridan-to‘g‘ri kiritish eng mantiqiy huquqiy yechim ekanligi asoslab berilgan.

Abstract:This article provides a normative analysis of the contractual legal status of professional football coaches within the framework of the FIFA Regulations on the Status and Transfer of Players (RSTP) and the national legislation of Uzbekistan. The study examines the principle of pacta sunt servanda and its codification in international sports law. Although FIFA RSTP Annex 2 strictly stipulates that contracts can only be terminated by mutual agreement or upon expiry, unilateral termination has become a prevalent practice. The article details the legal consequences of the “just cause” institution, specifically focusing on unpaid salaries and abusive conduct aimed at forcing contract changes. Relying on CAS jurisprudence, it illustrates how restricting a coach’s authority can constitute a just cause for termination. Furthermore, compensation mechanisms for termination without just cause are explored, emphasizing that FIFA rules allow for additional compensation, differing from standard English common law. The research also addresses the deep conflicts between FIFA regulations and Uzbekistan’s Civil and Labor Codes. It notes that national law fails to accommodate sports specifics; for instance, the statutory right of an employee to resign with a 14-day notice contradicts the foundation of international contractual stability. In conclusion, the author argues that directly integrating FIFA RSTP sanction clauses into employment contracts remains the only logical and reliable legal solution to protect the parties.

 

Аннотация: В данной статье проводится нормативный анализ договорно-правового статуса профессиональных футбольных тренеров в рамках Регламента ФИФА по статусу и трансферам игроков (RSTP) и национального законодательства Узбекистана. Исследование изучает принцип pacta sunt servanda и его кодификацию в международном спортивном праве. Хотя Приложение 2 к RSTP ФИФА устанавливает, что контракты могут быть расторгнуты только по обоюдному согласию или по истечении срока, на практике одностороннее расторжение стало нормой. В статье подробно рассматриваются правовые последствия института “обоснованной причины” (just cause), включая невыплату заработной платы и оскорбительное поведение по отношению к тренерам. Опираясь на практику CAS, показано, что ограничение полномочий тренера также является обоснованной причиной. Кроме того, изучаются механизмы компенсации за расторжение контракта без обоснованной причины с акцентом на то, как правила ФИФА, в отличие от английского общего права, допускают получение дополнительной компенсации. В исследовании также рассматриваются противоречия между правилами ФИФА и Гражданским и Трудовым кодексами Узбекистана. Отмечается, что национальное право не учитывает специфику спорта; например, право работника уволиться с предупреждением за 14 дней разрушает фундамент международной контрактной стабильности. В заключение утверждается, что прямая интеграция санкционных положений RSTP ФИФА в трудовые договоры является единственным логичным правовым решением.

Published

2026-05-26