AUTIZM SPEKTRI BUZILISHI BOʻLGAN BOLALARNI IJTIMOIY-PEDAGOGIK REABILITATSIYA QILISHDA INKLYUZIV RAQAMLI EKOTIZIMLAR VA MULTISENSOR INTEGRATSIYA: OʻZBEKISTON AMALIYOTI UCHUN YANGI MODEL

Authors

  • Adilxanova Aliya Abdigaffor qizi Author

Keywords:

Kalit soʻzlar: Autizm spektri buzilishi, maxsus pedagogika, multisensor integratsiya, raqamli ekotizim, ijtimoiy reabilitatsiya, inklyuziv taʼlim, vizual kommunikatsiya, sensor korreksiya., Keywords: Autism spectrum disorder, special pedagogy, multisensory integration, digital ecosystem, social rehabilitation, inclusive education, visual communication, sensory correction., Ключевые слова: Расстройство аутистического спектра, специальная педагогика, мультисенсорная интеграция, цифровая экосистема, социальная реабилитация, инклюзивное образование, визуальная коммуникация, сенсорная коррекция.

Abstract

Annotatsiya. Ushbu maqolada autizm spektri buzilishi (ASB) boʻlgan bolalarni ijtimoiy-pedagogik reabilitatsiya qilish va jamiyatga integratsiyalashning zamonaviy muammolari va innovatsion yechimlari tadqiq etilgan. Muallif anʼanaviy metodologiyalardan voz kechgan holda, Oʻzbekiston maxsus pedagogikasi uchun butunlay yangi boʻlgan "Inklyuziv raqamli ekotizim" va "Kognitiv multisensorli reabilitatsiya" modellarini taklif etadi. Maqolada ASB boʻlgan bolalarning kommunikativ hamda sensor imkoniyatlarini kengaytirishda raqamli vizualizatsiya va sensor xonalarning integratsiyalashgan taʼsiri ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari va taklif etilgan amaliy tavsiyalar respublikamizdagi inklyuziv taʼlim hamda ixtisoslashtirilgan markazlar dasturlarini boyitishga xizmat qiladi.

Abstract. This article examines contemporary challenges and innovative solutions in social-pedagogical rehabilitation and social integration of children with autism spectrum disorder (ASD). Moving away from traditional methodologies, the author proposes completely new models for special pedagogy in Uzbekistan: "Inclusive Digital Ecosystems" and "Cognitive Multisensory Rehabilitation". The article scientifically substantiates the integrated impact of digital visualization and sensory rooms in expanding the communicative and sensory capabilities of children with ASD. The research results and proposed practical recommendations will serve to enrich the programs of inclusive education and specialized centers in our republic.

Аннотация. В данной статье рассматриваются современные проблемы и инновационные решения в социально-педагогической реабилитации и интеграции в общество детей с расстройствами аутистического спектра (РАС). Отходя от традиционных методологий, автор предлагает совершенно новые для специальной педагогики Узбекистана модели: «Инклюзивные цифровые экосистемы» и «Когнитивную мультисенсорную реабилитацию». В статье научно обосновано интегрированное влияние цифровой визуализации и сенсорных комнат в расширении коммуникативных и сенсорных возможностей детей с РАС. Результаты исследования и предложенные практические рекомендации послужат обогащению программ инклюзивного образования и специализированных центров республики.

Published

2026-05-26