NEFT VA NEFT-GAZNI QAYTA ISHLASH QURILMALARIDAGI TEXNOLOGIK JARAYONLARNI OLIY MATEMATIKA USULLARI YORDAMIDA MODELLASHTIRISH VA OPTIMALLASHTIRISH
Keywords:
Kalit so‘zlar: rektifikatsiya, matematik model, differensial tenglamalar, issiqlik balansi, optimallashtirish, neftni qayta ishlash chuqurligi, statistik tahlil, Ключевые слова: ректификация, математическая модель, дифференциальные уравнения, тепловой баланс, оптимизация, глубина переработки нефти, статистический анализ., Keywords: distillation, mathematical model, differential equations, heat balance, optimization, oil refining depth, statistical analysisAbstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada neftni qayta ishlash sanoatining fundamental jarayonlaridan biri — rektifikatsiya ustunlaridagi issiqlik va massa almashinuvi hodisalari oliy matematika apparati yordamida tadqiq etilgan. Maqolada jarayonning dinamik holatini ifodalovchi differensial tenglamalar tizimi, issiqlik balansi modellari va statistik regressiya usullari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, matematik modellashtirishni tatbiq etish orqali neftni qayta ishlash chuqurligini 90–92% gacha yetkazish va energiya sarfini 15% gacha tejash mumkin.Kalit so‘zlar: rektifikatsiya, matematik model, differensial tenglamalar, issiqlik balansi, optimallashtirish, neftni qayta ishlash chuqurligi, statistik tahlil.
Аннотация: В данной статье исследуются процессы тепло- и массообмена в ректификационных колоннах — одном из фундаментальных процессов нефтеперерабатывающей промышленности — с использованием аппарата высшей математики. В работе анализируются система дифференциальных уравнений, описывающих динамическое состояние процесса, модели теплового баланса и методы статистической регрессии. Результаты исследования показывают, что применение математического моделирования позволяет довести глубину переработки нефти до 90–92% и сэкономить до 15% энергопотребления.
Abstract: This article investigates the phenomena of heat and mass transfer in distillation columns—one of the fundamental processes of the oil refining industry—using the apparatus of advanced mathematics. The paper analyzes a system of differential equations representing the dynamic state of the process, heat balance models, and statistical regression methods. The research results indicate that the implementation of mathematical modeling can increase the oil refining depth to 90–92% and achieve up to 15% in energy savings.