ELEKTR ENERGIYA OQIMINI REAL VAQT REJIMIDA MONITORING QILISHNING ZAMONAVIY AVTOMATLASHTIRILGAN TIZIMLARI VA ULARNING AFZALLIKLARI

Authors

  • Muhammadjon Umidjon o‘g‘li Author
  • Yo‘lchiyev Mash’albek Erkinovich Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: elektr energiya, real vaqt monitoringi, SCADA, fazali o‘lchov qurilmasi (PMU), aqlli tarmoq, IoT, avtomatlashtirish, energiya samaradorligi., Ключевые слова: электроэнергия, мониторинг в реальном времени, SCADA, устройство фазовых измерений (PMU), умная сеть, IoT, автоматизация, энергоэффективность., Keywords: electrical energy, real-time monitoring, SCADA, phasor measurement unit (PMU), smart grid, IoT, automation, energy efficiency.

Abstract

Mazkur maqolada elektr energiya oqimini real vaqt rejimida monitoring qilishga mo‘ljallangan zamonaviy avtomatlashtirilgan tizimlar — SCADA (dispetcherlik nazorati va ma’lumot yig‘ish), AMI (ilg‘or hisoblash infratuzilmasi), fazali o‘lchov qurilmalari (PMU) hamda narsalar interneti (IoT)ga asoslangan yechimlar tahlil qilingan. Ushbu tizimlarning tuzilishi, ishlash tamoyillari va an’anaviy nazorat usullaridan ustunliklari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, avtomatlashtirilgan monitoring tizimlari tarmoq barqarorligini oshiradi, nosozliklarni erta aniqlaydi, energiya yo‘qotishlarini kamaytiradi va qayta tiklanuvchi energiya manbalarini integratsiya qilishni osonlashtiradi.

В данной статье анализируются современные автоматизированные системы мониторинга потока электроэнергии в реальном времени — SCADA, AMI (передовая измерительная инфраструктура), устройства фазовых измерений (PMU) и решения на основе Интернета вещей (IoT). Рассмотрены структура, принципы работы и преимущества этих систем перед традиционными методами контроля. Результаты показывают, что автоматизированные системы мониторинга повышают устойчивость сети, рано выявляют неисправности и снижают потери энергии.

This article analyzes modern automated systems for real-time monitoring of electrical energy flow — SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition), AMI (Advanced Metering Infrastructure), Phasor Measurement Units (PMU), and Internet of Things (IoT)-based solutions. The structure, operating principles, and advantages of these systems over traditional control methods are examined. The findings show that automated monitoring systems increase grid stability, enable early fault detection, reduce energy losses, and facilitate the integration of renewable energy sources into the power system.

Published

2026-06-03