O‘ZBEKISTONDA ENERGIYA NARXLARI, ISTE’MOL SAVATI VA AHOLI HIS QILAYOTGAN REAL INFLYATSIYA TAHLILI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Energiya narxlari, inflyatsiya, real inflyatsiya, iste’mol narxlari indeksi (ipi/cpi), iste’mol savati, mavsumiy xarajatlar, vazn xatosi, tijoriy ko‘mir, o‘tin, g‘o‘zapoya, narxlar shaffofligi, o‘zbekiston., Energy Prices, Inflation, Real Inflation, Consumer Price Index (CPI/IPI), Consumption Basket, Seasonal Expenditures, Weighted CPI Bias, Commercial Coal, Firewood, Cotton Stalks, Price Transparency, Uzbekistan.Abstract
Ushbu tahliliy maqola O‘zbekiston iqtisodiyotida e’lon qilinayotgan rasmiy inflyatsiya ko‘rsatkichlari (IPI/CPI) va aholi, xususan, qishloq joylarida yashovchi kam ta’minlangan qatlamlar tomonidan kuz-qish mavsumida his qilinayotgan real inflyatsiya o‘rtasidagi chuqur tafovutni o‘rganadi. Shuningdek, subsidiyalangan "ijtimoiy ko‘mir" narxi bilan yuqori sifatli "tijoriy ko‘mir" narxlari o‘rtasidagi farq statistik nomutanosiblikni keltirib chiqarishi ko‘rsatib berilgan. Maqolada bozor shaffofligini oshirish, ya’ni muhim energiya resurslari narxlarini viloyatlar kesimida, kunlik asosda e’lon qilish, IPI tuzilmasida dinamik va hududiy vaznlarni joriy etish orqali real inflyatsion bosimni aniqroq o‘lchash bo‘yicha aniq iqtisodiy choralar taklif qilinadi. Maqola energetika narxlari barqarorligini ta’minlash va aholining iqtisodiy xavfsizligini kuchaytirish zarurligini ta’kidlaydi.
This analytical article examines the profound discrepancy between the official inflation rates (IPI/CPI) announced in the economy of Uzbekistan and the real inflation experienced by the population, particularly low-income segments residing in rural areas, during the autumn-winter season. The analysis highlights the problem of weighted CPI bias in the inflation calculation methodology. The article proposes specific economic measures for more accurately measuring real inflationary pressure, including increasing market transparency by announcing critical energy resource prices daily, across regions, and introducing dynamic and regional weights within the CPI structure. The paper emphasizes the necessity of ensuring energy price stability and strengthening the economic security of the population.