AVTOMOBIL TRANSPORTIDA TASHUV ISHLARINI AMALGA OSHIRISHDA HARAKAT XAVFSIZLIGINI TA’MINLASH USLUBLARINI TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: avtomobil transporti, tashuv xavfsizligi, yo‘l harakati xavfsizligi, haydovchi intizomi, texnik nazorat, transport korxonasi, raqamli monitoring, profilaktika, GPS nazorat, xavfsizlik menejmenti.Abstract
Annotatsiya. Ushbu maqolada avtomobil transportida yo‘lovchi va yuk tashish jarayonida harakat xavfsizligini ta’minlash uslublarini takomillashtirish masalasi O‘zbekiston sharoiti asosida tahlil qilinadi. Mavzuning dolzarbligi shundaki, avtomobil transporti iqtisodiyot, aholining kundalik harakati, logistika, xizmat ko‘rsatish va hududlararo aloqalarda asosiy o‘rin tutadi, biroq tashuv jarayonidagi boshqaruv, texnik nazorat, haydovchi intizomi, yo‘l infratuzilmasi va raqamli monitoring yetarli darajada uyg‘unlashmasa, transport tizimi xavfsizlik manbai emas, xavf omiliga aylanadi. O‘zbekiston Respublikasining “Avtomobil transporti to‘g‘risida”gi Qonuni avtomobil transporti faoliyatining huquqiy asoslarini belgilaydi, “Yo‘l harakati to‘g‘risida”gi Qonun esa yo‘l harakati sohasidagi munosabatlarni tartibga soladi. Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 12-apreldagi 172-son qarori bilan tasdiqlangan Yo‘l harakati qoidalari respublika hududida yo‘l harakatining yagona tartibini belgilaydi. Demak, tashuv xavfsizligi faqat haydovchining shaxsiy mas’uliyati emas, balki transport korxonasi, nazorat organlari, yo‘l infratuzilmasi, texnik xizmat, raqamli axborot tizimlari va profilaktik boshqaruvning birgalikdagi natijasidir. 2025-yilda O‘zbekistonda yo‘l-transport hodisalari oqibatida 2 188 nafar inson vafot etgani va 8 901 kishi tan jarohati olgani haqidagi rasmiy ma’lumotlar tashuv xavfsizligini tizimli takomillashtirish zarurligini ko‘rsatadi.
